لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون مسئولیت مدنی — ۱۲۲ مورد
در موردی که عمل وارد کننده زیان موجب خسارت مادی یا معنوی زیان دیده شده باشد دادگاه پس از رسیدگی و ثبوت امر او را به جبران خسارات مزبور محکوم مینماید و چنانچه عمل واردکننده زیان فقط موجب یکی از خسارات مزبور باشد دادگاه او را به جبران همان نوع خساراتی که وارد نموده محکوم خواهد نمود.
- معیار محاسبه ثمن در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیعاگر مبیع مستحق للغیر در آید؛ فروشنده مکلف است وجه الثمن را به نرخ روز وفق نظر کارشناس به خریدار پرداخت کند.
- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیه یا ارشهر چند در قوانین گوناگون ایران خسارت معنوی و لزوم جبران آن مورد توجه قرار گرفته و به عنوان نمونه در اصل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و موادی از171 قانون مسیولیت مدنی و قانون مجازات اسلامی صراحتا به خسارت معنوی و ضرورت تدارک آن، اشاره شده لیکن در مورد آسیب های جسمانی و درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آن که از مصادیق خسارت معنوی هستند دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین گردیده، فلذا زیان دیده مستحق مطالبه و دریافت مبلغی به عنوان جبران، خسارت معنوی علاوه بر دیه یا ارش تعیین شده، نمی باشد در نتیجه محکومیت تجدید نظر خواهانها به پرداخت 25درصد دیه کامل به عنوان جبران خسارت معنوی فاقد وجاهت شرعی و قانونی است و تبصره 2 ماده14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 نیز قابل مطالبه ندانسته است
- مسیولیت بانک در فرض جعل دفترچه حسابدرفرض برداشت از حساب دیگری با دفترچه جعلی، استناد به عدم تعدی و تفریط متصدی بانک جهت احراز هویت مطابق عرف بانکداری پذیرفته نیست؛ زیرا دفترچه های حساب اسنادی است که توسط بانک دراختیارمشتریان قرارمی گیرد واصولا کارمندان شعب بهتر می توانند درهنگام مواجه با آن اصالت و یا جعلیت سند را تشخیص دهند و همین امر برای ارتکاب تقصیر و ایجاد مسیولیت ضمانی کفایت می کند.
- مطالبه خسارت ناشی از عدم قطع درختان از شهرداریاتخاذ تدابیر لازم جهت حفظ شهر از بلایای طبیعی و جلوگیری از حوادث بر عهده ی شهرداری است، بنابراین اگر به جهت عدم قطع درختان فرسوده خساراتی وارد شود، شهرداری مسول ورود خسارات به اشخاص است.
- بهم ریختگی رای1- در صورتی که تجدیدنظرخواه، علیرغم امضای ذیل لایحه اعتراضی، ذیل دادخواست را امضا نکرده باشد، مورد از موارد صدور اخطار رفع نقص بوده و مانع از به جریان افتادن دادخواست تجدیدنظرخواهی نیست. 2- در دعوی به خواسته الزام به تحویل مبیع، دادگاه در صورت پذیرش ادعای خواهان باید نسبت به تادیه معوض (باقی ثمن) نیز اظهارنظر کند. همچنین تهاتر باقی ثمن با دیگر مطالبات خواهان از خوانده، نیز بلا اشکال است. اما رسیدگی به کاهش ارزش ثمن به دلیل تاخیر پرداخت و احتساب آن در این موازنه، نیازمند تسلیم دادخواست مجزی از ناحیه خوانده بوده و از عنوان تهاتر نیز خروج موضوعی دارد.
- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیههرچند که در مواد مختلف قانونی، خسارت معنوی و لزوم جبران آن مورد توجه قرار گرفته است، اما در مورد آسیبهای جسمانی و تالمات روحی ناشی از آن، که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده و زیان دیده مستحق مطالبه و دریافت مبلغی مازاد بر دیه یا ارش به عنوان جبران خسارت معنوی نیست.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه اجرت المثلمطالبه خسارت تاخیر تادیه از بابت اجرت المثل، فاقد جایگاه قانونی است؛ زیرا اجرت المثل از جمله دیون وجه نقد مستقیم و بلاواسطه تلقی نمی شود.
- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیهخسارت معنوی مازاد بر دیه یا ارش قابل مطالبه نیست؛ زیرادر مورد آسیب های جسمانی و درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آن، دیه یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه ثمن در معامله مستحق للغیرخسارت تاخیر تادیه درخصوص ثمن معامله ای که مستحق للغیردرآمده است، از تاریخ تحویل مبیع به خریدار و تسویه حساب محاسبه می شود.
- مطالبه خسارت ناشی از عدم انتقال سهامخسارت ناشی ازعدم انتقال سهام موضوع قرارداد درصورتی قابل مطالبه است که یا واجد جنبه قراردادی بوده و در قرارداد قید شده باشد؛ یا غیرقراردادی باشد که مستلزم ظهور و تحقق خسارت درعالم خارج است.
- مطالبه بهای زمین معابر از شهرداریدر صورتی که مالکین یک ملک، اقدام به تفکیک املاک خود کرده و جهت دسترسی به آنها کوچه و خیابان کشیده باشند، شوارع و کوچه های تفکیکی مابین این املاک، متعلق به شهرداری بوده و ملزم به پرداخت وجهی در قبال آن نیست.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر تادیه از بیمه گذاراگر بیمه گر خسارت پرداخت شده به زیان دیده و خسارت تاخیر تادیه را از بیمه گذار مطالبه کند؛ محکومیت بیمه گذار به پرداخت خسارت تاخیر تادیه فرع بر اثبات تمکن مالی بیمه گذار می باشد.
- خوانده دعوی مطالبه خسارات ناشی از تصادف خودرودر دعاوی مطالبه خسارات ناشی از تصادفات رانندگی، دعوی صرفا متوجه راننده مسبب حادثه است و از آنجایی که مالک خودرو تقصیری در تصادف و ورود خسارت نداشته است، مطالبه خسارت از مالک وسیله نقلیه قابل طرح نیست.
- (1)- احراز سبب ابتلا به بیماری خاص (2)- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیه و ارشچنانچه راه متعارف ابتلاء به یک بیماری، تزریق فرآورده های خونی باشد، تا زمانی که دلیلی به ابتلاء به سبب دیگر ارایه نشود، تزریق خون، عامل بیماری شناخته می شود. دیه بدل از صدمه و جراحت است و به منزله نفی خسارت مالی وارده به زیان دیده ازجمله هزینه های درمانی نیست؛ اما در اموری که برای آن دیه و ارش منظور شده، خسارت معنوی قابل مطالبه نیست.
- مطالبه خسارات معنوی علاوه بر دیه و ارشاز آنجاکه ارش و دیه دربرگیرنده کلیه خسارات وارده به مجنی علیه است، محکومیت به پرداخت خسارت معنوی مازاد بر آنها مبنای شرعی و قانونی ندارد.
- مسیول جبران خسارت سوء استفاده از علامت تجاریاگر مدیر عامل شرکت به اتهام نقض حقوق صاحب علامت تجاری، محکومیت کیفری پیدا کند، شرکت مسیول جبران ضرر و زیان مادی و معنوی ناشی از سوء استفاده از علامت تجاری است.
- مطالبه خسارت معنوی علاوه بر دیه و ارشعلاوه بر دیه یا ارش، هزینه های متعارف درمانی(خسارات مالی) نیز قابل مطالبه است اما خسارت معنوی قابل مطالبه نیست؛ زیرا دیه و ارش تنها وسیله جبران خسارات از نظر قانونگذار است.
- حقوق خریدار در فرض تفاوت کاربری زمین موردمعاملهدر صورتی که ادعای خریدار مبنی بر معامله زمین بر اساس کاربری صنعتی- که بعدا مشخص شده که کاربری آن کشاورزی است-، صحت داشته باشد، خریدار صرفا می تواند با استفاده از خیار تخلف وصف یا غبن، معامله را فسخ و تایید آن را از دادگاه بخواهد نه آنکه خسارات و غرامات ناشی از تغییر کاربری غیر مجاز ملک کشاورزی را که به نهادهای دولتی پرداخته است، از خوانده مطالبه کند.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشاگر یکی از مالکین مشاعی پس از تقسیم واحدهای ساختمان، آپارتمان واقع در سهم خود را به ثالث واگذار کند و متعاقبا به پرداخت خسارت ناشی از تاخیر در اخذ پایان کار محکوم گردد، آن خسارت صرفا متوجه مالک همان آپارتمان نیست بلکه مربوط به کلیه شرکاست زیرا اخذ پایان کار وظیفه کلیه شرکاء ملک است.
- مطالبه خسارت مازاد بر وجه التزاممطالبه خسارت مازاد بر وجه التزام تعیینی توسط طرفین فاقد وجاهت قانونی است؛ ولو آنکه میزان خسارت وارده بیش از وجه التزام مورد توافق طرفین باشد.
- مصداق منافع ممکن الحصولعدم استفاد از تاکسی در مهلت توقیف و تعمیر آن، که به علت تصادف با وسیله نقلیه دیگر ایجاد شده است، ازمصادیق منافع ممکن الحصول بوده و خسارت مربوطه از مقصر حادثه قابل مطالبه است.
- مطالبه خسارت ناشی از سرقتمطالبه خسارت ناشی از سرقت، مستلزم اثبات سرقت است.
- خوانده دعوا در مطالبه وجه چکمطالبه ی وجه چک به طرفیت هر یک از ظهرنویسان به تنهایی امکان پذیر بوده و نیازی به طرف دعوا قرار دادن همه افراد نیست،زیرا صادرکننده و ظهرنویسان چک متضامنا مسیول پرداخت وجه چک هستند.
- مطالبه خسارت محرومیت از کسب و کارمطالبه خسارت از اداره دولتی1-تجویز مطالبه منافع ممکن الحصول به مواردی اختصاص دارد که اتلاف منفعت روی دهد. بنابراین محرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، مشمول این عنوان نبوده و عدم النفع محسوب می شود؛ از این رو خسارت ناشی از آن قابل مطالبه نیست. 2-مبنای تحقق مسیولیت جبران خسارت، آن است که فاعل بدون مجوز قانونی عملی انجام دهد که موجب بروز خسارت به دیگری شود. بنابراین در فرضی که اداره دولتی، در راستای تکالیف قانونی خود، اقدام به اجرای طرح عمرانی نموده و از این رهگذر، خسارتی به شخصی وارد شود، ضمان یا مسیولیتی از این حیث متوجه اداره مذکور نیست.
- مطالبه خسارت ناشی از بازداشت در پرونده کیفریدعوای مطالبه خسارات ناشی از ایام بازداشت از سوی متهمی که از اتهام تبریه شده است، توجهی به شاکی پرونده کیفری ندارد و مدعی باید با مراجعه به دولت، درخواست جبران خسارت کند زیرا بازداشت، ناشی از عمل مرجع قضایی است.