آرای قضایی مرتبط با ماده 55
قانون مدنی — ۱۳ مورد
وقف عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود.
- رابطه وقف و گذاشتن زمین در اختیار هیات امنای مسجددر مواردی که فردی زمینش را در اختیار هییت امنای مسجد قرار می دهد تا به هرنحو که صلاح بدانند عمل کنند و یا بفروش برسانند یا به شخصی واگذار کنند، دلالتی بر وقف ندارد زیرا شرط نخستین وقف که حبس عین می باشد، مستقر نشده تا بخواهد عقد وقف شکل بگیرد.
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیرای دادگاه بدوی باسمه تعالی فرجام خواه: اقای م. ت. ف. به وکالت از اقایان ن. ج. و ب. د. و سایرین به شرح دادخواست فرجامی فرجام خوانده: سازمان *و امور خیریه شهرستان *و مو
- مرجع قبول در وقف عامدر وقف عام، قبول باید از ناحیه حاکم صورت گیرد و واقف نمی تواند اقدام به قبول نماید.
- تعیین محدوده جغرافیایی وقفدر صورت توسعه جغرافیایی یک منطقه و وجود مزارع و امکنه و باغات متعدد، نمیتوان به اعتبار وقفیت یک مزرعه، تمام اراضی احیا شده در محدوده جغرافیایی مذکور را داخل در وقف دانست. زیرا امکان اینکه اراضی مرتعی و خارج از حریم از سوی اشخاص احیا شده باشد وجود دارد.
- ابطال اسناد مالکیت مربوط به املاک موقوفهچنانچه اثبات شود ملکی وقف بوده و به صورت طلق به ثبت رسیده این امر دلالت بر عدم رعایت تشریفات قانونی در ثبت ملک مزبور دارد و سند مزبور قابل ابطال است هر چند اعتراض به عملیات ثبتی املاک مزبور به دلیل عدم رعایت مهلت قابل استماع نباشد.
- (1)- امکان رجوع در وقف عام (2)- وقف سرقفلی1- وقف عام وحبس موبد، شرعا از مصادیق صدقات جاریه می باشند و رجوع از آن مسموع نیست. 2- مال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شی، تمایل عامه به تحصیل و انتفاع از آن است . بنابراین سرقفلی مغازه، مال ثابت، موجود و مسلم محسوب می شود و امکان وقف آن وجود دارد.
- اثر حقوقی وقف در ضمن وصیتدر صورتی که موصی در قالب وصیت، بخشی از اموال خود را وقف نماید، این وقف در ضمن وصیت، واجب مشروط بوده و نسبت به مازاد بر ثلث ترکه، نیازمند تنفیذ وراث است.
- محدوده اصل ملکیت در تردید میان ملکیت و وقفیتدر تردید میان وقفیت و ملکیت یک زمین، استناد به اصل "ملک بودن" مربوط به وضعیتی است که شبهه بدوی در این باشد که آیا زمین وقف است یا ملک؛ اما در فرضی که وقفیت یک محدوده ، محرز و مسلم است و تردید در این است که اراضی موضوع دعوی، در آن محدوده قرار دارد یا خیر، تمسک به اصل مذکور فاقد وجهه شرعی و حقوقی است.
- وقف سرقفلیمال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شیی تمایل عامه مردم به تحصیل و انتفاع از آن است. بنابراین حق سرقفلی مغازه، مال ثابت و موجود و مسلم است و طبق موازین شرعی وقف آن بلا اشکال است. عنوان: رجوع از وقف عام پیام: وقف عام وحبس موبد شرعا از مصادیق صدقات جاریه است و رجوع از آن امکان پذیر نیست .
- شرایط وقف مالدرصورتی که شخصی در وصیتنامه مقرر کند بخشی از اموالش به مصارف مشخص و معینی برسد یا برای مصارف مذکور، توسط حاکم شرع یا امام جمعه به فروش برسد، این اموال در حکم موقوفات عام نیستند. زیرا در این فرض عین مال جهت مصرف یا فروش در اختیار حاکم گذاشته شده که با حبس عین و تسبیل منفعت منافات دارد.
- وضعیت مالکیت گورستان موقوفه ایمالکیت شهرداری نسبت به گورستان های عمومی، منصرف از گورستان های موقوفه ای بوده و سایر گورستان های عمومی را شامل می شود.. عنوان: واقع شدن موقوفه در طرح عمرانی شهرداری پیام: واقع شدن موقوفه در طرح عمرانی شهرداری در حکم خرابی آن است و در این شرایط جهت تبدیل آن به «اقرب به غرض واقف»;، باید ملک معوض تحویل شود
- وقف سرقفلیمال عنوان و حقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شیی تمایل عامه به تحصیل و انتفاع از آن است و شارع در عنوان مالیت تصرفی ندارد مگر در منافع محلله آن؛ بر این اساس سرقفلی مغازه یک مال ثابت موجود و مسلم است و ثمره آن حق تسلیط مستاجر بر عین مستاجره بوده ولو حق اختصاصی هم تلقی گردد طبق موازین شرعی وقف آن بلااشکال است و ایراد به قبض و اقباض هم با توجه به حق تسلیط منتفی است.
- اعتبار حکم به رد دعواحکم به رد دعوی معنی ندارد زیرا رد دعوی قرار است نه حکم، بنابراین اگر قاضی پس از رسیدگی ماهوی، دعوی را غیر موجه تشخیص دهد باید حکم به بی حقی یا بطلان دعوی یا عدم ثبوت آن بدهد و اگر بدون رسیدگی ماهوی این رای را صادر نماید، مرجع تجدید نظر آن را به قرار رد دعوی اصلاح می نماید.