آرای قضایی مرتبط با ماده 301
قانون مدنی — ۲۶ مورد
کسی که عمدا یا اشتباها چیزی را که مستحق نبوده است دریافت کند ملزم است آن را به مالک تسلیم کند.
- واریز وجه به حساب دیگری و وفاء به عهدواریز وجه به حساب دیگری دلیل بر طلبکاری واریز کننده نمی باشد
- اعتبار امر قضاوت شدهدر خصوص فرجامخواهی صورت گرفته نسبت به دادنامه قطعی متضمن صدورحکم بر بطلان دعوای استرداد اموال و وجوه پرداختی، نظربه اینکه دادگاه، سابقا طی دادنامه شماره ۱۵۰۹ ۹۷/۱۱/۳۰ مبادرت به صدور حکم نموده که در شعبه دیگری طی دادنامه شماره ۵۰۹ ۹۸/۵/۲۸ تایید شده است لذا نظر به اینکه دادنامه های مذکور قطعیت یافته و بدون نقض انها نمی توان حکم خلاف انها صادر نمود و این امر اعتبار امر مختومه دارد و اقتضای صدور قرار داشته((مقصود صدور قرار رد دعوا به جای صدور حکم بر بیحقی است))بنا به مراتب، نتیجتا رای فرجام خواسته را به استناد ماده ۳۷۰ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ابرام می نماید.
- شرط احتساب سوابق بیمه ای دوران سربازیچنانچه بیمه شده قبل و بعد از دوران خدمت سربازی حق بیمه پرداخت نموده باشد مدت سربازی نیز جز سوابق بیمه ای محسوب شده و اخذ هر گونه وجه بابت آن مصداق أخذ مال من غیر حق و استیفای ناروا می باشد.
- ضمانت اجرای کاستی مساحت مبیعاگر ملک از قرار هر متر مربع با قیمت مشخص هر متر، فروخته شود؛ اما کم تر از متراژ مشخص شده در بیاید؛ خریدار مستحق دریافت اضافه پرداختی ثمن از باب دارا شدن ناعادلانه خواهد بود؛ زیرا اجزای ثمن در برابر اجزای مبیع قرار گرفته است.
- حقوق خریدار در صورت کسر مساحت مبیعدر صورتی که پس از خرید ملک، خریدار مدعی کسر مساحت آن باشد، صرفا جهت فسخ مبایعه نامه تحت حمایت قانونی بوده و دعوی استرداد ثمن بابت کسر مساحت، مسموع نیست.
- بار اثبات در دعوی استرداد وجه واریزیدر صورت واریز وجه به حساب دیگری، واریز کننده می تواند آن را مسترد کند، مگراینکه دریافت کننده وجه استحقاق خود نسبت به وجه و مدیونیت واریز کننده را ثابت کند.
- شرط استرداد وجه واریزی به حساب صرافیعلت تکلیف قانونگذار به استرداد وجه که به اشتباه و ناحق به حساب شخصی واریز شده است، داراشدن ناعادلانه است و اگر این علت وجود نداشته و بلکه مابه ازاء وجه دریافتی به درخواست واریزکننده از دارائی وی کسر و به حساب شخص دیگری واریز شده باشد، تکلیفی به استرداد وجود نخواهد داشت.-تایید شدهاگر واریز کننده به درخواست ثالث وجهی به حساب صرافی واریز و صرافی با توجه به عرف جاری در این نوع معاملات، بلافاصله ما به ازاء آن را به ثالث پراخت کند، اقدام صرافی در معامله و پرداخت مابه ازاء ارزی وجه واریزی به شخص معرفی شده امر متعارفی بوده و موجب ضمان وی نیست؛ بنابراین دعوی استرداد وجه به استناد دارا شدن ناعادلانه توسط واریزکننده محکوم به بطلان است.
- استرداد ثمن پیش از اثبات بطلان یا فسخ بیعاسترداد ثمن پرداختی فرع بر فسخ یا ابطال قرارداد است؛ بنابراین قبل از اثبات بی اعتباری قرارداد و مادامی که مدرک ودلیلی مبنی بربی اعتباری آن ارائه نشود، دعوی مذکور مسموع نیست.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدرصورتی که جهت تضمین اجرای قرارداد و وصول طلب مسجل حاصل از اجرای آن، یک فقره ضمانت نامه بانکی به طرف مقابل تقدیم شود، اما وی به مقداری بیش از مبلغ طلب خود، از محل این ضمانت نامه وصول کند، خواهان مستحق استرداد وجوه مازاد بر طلب است اما سود بانکی این مبلغ اضافه قابل مطالبه نیست؛ زیرا چنین خواسته ای مبنای قانونی نداشته و تنها در صورت جمع شرایط لازم، وی می تواند خسارت تأخیر تأدیه دریافت کند. - نعیمی(ملاحظه: نکته از رأی بدوی)
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدر صورت کسری متراژ ملک مورد معامله(آپارتمان)،و عدم تعیین،بهای هر متر مربع از مبیع در قرارداد،اصل بر تعیین ارزش یوم الاداء می باشد.
- مطالبه هزینه رفع توقیف ملک از فروشندهچنانچه خریدار ملک که متقاضی تنظیم سند رسمی است، دیون فروشنده را جهت رفع توقیف از ملک و فراهم شدن شرایط قانونی انتقال، بدون اذن وی و یا دستور مقام قضائی پرداخت کند، نمی تواند بابت وجوه پرداختی به فروشنده رجوع کند.
- زمان شروع تعهدات در بیمه ساختمانتا زمانی که بیمه نامه و پروانه ساختمان صادر نشده سازمان تأمین اجتماعی، تکلیف قانونی در جبران خسارت ناشی از حادثه احتمالی در ساختمان ندارد. به عبارت دیگر صرف پرداخت وجه به حساب سازمان بیمه گر بدون صدور پروانه و بیمه نامه از مرجع قانونی تعهدی برای سازمان ایجاد نمی کند.
- شرط مطالبه چک صادره جهت حسن انجام کارچک های صادره جهت حسن انجام تعهد، نوعی وجه التزام بوده که شرط استحقاق دارنده در مطالبه آن، اثبات عدم ایفای تعهد صادرکننده چک است.
- انتقال چک علیرغم صدور حکم بر استرداد آنچنانچه علیرغم صدور حکم بر محکومیت دارنده چک به استرداد آن، چک موصوف در راستای معاملات تجاری به شخص ثالثی منتقل شده باشد، منتقل الیه، دارنده با حسن نیت محسوب و استحقاق دریافت وجه چک را دارد و واگذار کننده چک ها، به دلیل صدور حکم بر محکومیت به استرداد آن ها، مکلف به پرداخت وجوه مندرج در چکها در حق صادرکننده است.
- ادعای اعطای قرض با صدور اسناد تجاریبا توجه به اینکه چک صرفا وسیله پرداخت میباشد صدور چک، دلالت بر اعطای قرض به دارنده و وجود رابطه استقراضی ندارد و وجود چک در ید دارنده ،دلالت بر مدیونیت صادر کننده آن دارد.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از ورشکستهطلبکاران وثیقه دار ورشکسته، علاوه بر وصول اصل طلب از مال مورد وثیقه، ذیحق در مطالبه خسارت تأخیر از تاریخ ورشکستگی به بعد نیستند.
- تاریخ تحقق ضمان درک در عقد بیعصرف مستحق للغیر درآمدن مبیع، تا زمانی که مالک، معامله را رد نکرده باشد، موجب تحقق ضمان درک نمی گردد.
- مصادیق آراء قابل فرجامخواهی مذکور در ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنیبا توجه به اینکه عبارت «به علت عدم درخواست تجدیدنظر ... »; در ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی، اعم از تقدیم ننمودن دادخواست تجدید نظر و یا بی اعتبار شناخته شدن آن به اسباب متعدد ازجمله نقایص دادخواست (عدم ابطال تمبر، تقدیم دادخواست خارج از مهلت تجدیدنظر) است بنابراین همین که دادخواست تجدید نظر به اسباب قانونی به جریان نیفتد از عناوین عدم درخواست تجدیدنظر بوده و رأی صادره قابل فرجام است.
- دعوای استرداد هزینه دادرسیهزینه ی دادرسی پرداختی به دادگستری، حتی در فرض صدور قرار قاطع دعوا، قابل استرداد نخواهد بود.
- اسقاط عملی حق فسخ قراردادسپری شدن مدت مدید و طولانی از زمان ایجاد حق خیار فسخ و عدم اعمال این حق در آن مدت، مترادف است با اسقاط فعلی و عملی خیار فسخ.
- حقالوکاله نماینده قضایینماینده های قضایی شهرداری در دعاوی، به عنوان کارمندان سازمانی آن مرجع محسوب و در محدوده فعالیت های شغلی و تکالیف مقرره خدمتی، مبادرت به انجام وظیفه می کنند بنابراین حق الوکاله به آنها تعلق نمی گیرد.
- معافیت موقوفات عام از عوارض شهرداریموقوفات عام از پرداخت عوارض شهرداری معاف هستند.
- برداشت دیون شرکت از حساب مدیراننظر به استقلال شخصیت حقوقی شرکت مدیون از شخصیت حقیقی مدیران آن، برداشت مطالبات از شرکت مدیون از حساب شخصی مدیران شرکت فاقد وجاهت قانونی است.
- پرداخت بهای ملک به جای خلع ید و قلع و قمع بنای استحداثی در ملک غیرهرگاه میزان خسارات وارده به غاصب در صورت خلع ید و قلع و قمع مستحدثات وی، بسیار بیشتر از تجاوز وی باشد و موجب خسارات جبران ناپذیر به متصرف شود، با استناد به لایحه قانون راجع رفع تجاوز و جبران خسارات وارد به املاک مصوب 1358، عوض خلع ید و قلع و قمع به پرداخت بهای ملک مغصوبه و تملک آن به متصرف حکم داده می شود.
- استرداد دستمزد از ناحیه پزشک مقصرچنانچه تقصیر پزشک در انجام عمل پزشکی ثابت شده باشد، علاوه بر خسارات وارده به زیان دیده، به بازگرداندن مبالغ پرداختی بابت عمل مذکور محکوم می شود.
۱۲