آرای قضایی مرتبط با ماده 183
قانون مدنی — ۳۰ مورد
عقد عبارت است از اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد.
- اشتباه در شخصیت طرف قرارداداشتباه خواهان در شخصیت طرف قرارداد به لحاظ فقدان مدارک اکادمیک و دکتری معتبر در زمان قرارداد، از مصادیق اشتباه در علت عمده عقد و از جهات صدور حکم بر اعلام بطلان قرارداد است.
- ابطال سند رسمی انتقالانتقال ملک موضوع وکالتنامه بعد از تاریخ وکالتنامه صورت گرفته و فاقد اثر قانونی بوده و باطل می باشد و لذا حکم به ابطال سند رسمی انتقال صادر می شود
- تجزیه دعوی مطروحه در دادگاه حقوقیدعوی مطروحه توسط احدی از وراث به خواسته ابطال سند رسمی و ابطال وکالت نامه قابل تجزیه می باشد؛ بنابراین وارث به نسبت ارث و سهام خود می تواند بی اعتباری سند موضوع دعوا را درخواست نماید و نسبت به سایر وراث مستند به ماده ۸۹ ناظر به بند ۱۰ ماده ۸۶ قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان بدوی صادر می گردد.
- رابطه تخلف مجری قرارداد مشارکت و تنظیم سندرسمی به نام خریداراگر در متن قرارداد مشارکت درساخت، شرطی درج شده باشد مبنی بر اینکه «مجری حق واگذاری واحدها تا اتمام کامل عملیات بدون موافقت کتبی مالک را ندارد» اما مجری علیرغم وجود این شرط، واحدهای در حال ساخت را انتقال دهد، مادامی که ابطال معامله فی مابین سازنده و خریدار اعلام نشود، مانع ازتکلیف سازنده و مالک به تنظیم سند رسمی به نام خریدار نبوده و صرف این موضوع که این معامله خلاف قرار داد مشارکت است، به تنهایی کافی نیست.
- دعوی اثبات مالکیت درخصوص ملک دارای سابقه ثبتیخواسته اثبات مالکیت به عنوان دعوا قابلیت استماع نداشته و اقتضاء صدور قرار رد دعوی را دارد و صدور حکم بر بی حقی فاقد وجاهت قانونی است.
- 1- محدوده قایم مقامی خریدار ملک2- اثر انتقال موضوع قرارداد مشارکت در ساخت1- تعهدات قراردادی خصوصی، با انتقال مالکیت مال غیر منقول موضوع قرارداد، به خریداران جدید که هیچ اطلاعی از آن تعهدات نداشته اند، منتقل نمی شود؛ زیرا قایم مقامی ناظر به عین ملک بوده و موجب انتقال تعهدات شخصی وحقوق دینی به دیگران، بدون رضایت و امضاء آنان، نمی شود. 2- در صورتی که پس از انعقاد قرارداد مشارکت در ساخت، کارفرما ملک موضوع قرارداد را به دیگران منتقل کند، این انتقال سبب عقیم شدن قرارداد خصوصی شده و وی ملزم به جبران خسارات ناشی از نقض قرارداد به طرف مقابل می شود.
- شرط مطالبه اجرت المثل مبیع تحویل نشدهدر فرضی که متعاقب انعقاد عقد بیع، طرفین قرارداد از انجام تعهدات خود امتناع نموده و یکی ملزم به تحویل مبیع و دیگری ملزم به پرداخت مابقی ثمن گردد، خریدار استحقاق مطالبه اجرت المثل مبیع تحویل نشده را، نخواهد داشت.
- (1)- ارایه سند در مرحله تجدیدنظر با وجود مکتوم نگه داشتن آن در مرحله بدوی- (2)- عزل وکیل دوم توسط وکیل اولمکتوم نگه داشتن ادله یا عدم ارایه به موقع آن بر خلاف اصل تناظر، حسن نیت و شفافیت در دادرسی است؛ بنابراین اگر در مرحله بدوی قرار ابطال دادخواست به جهت عدم ارایه سند صادر شود؛ ارایه سند موصوف در مرحله تجدیدنظر از موجبات تجدیدنظر خواهی و نقض قرار ابطال دادخواست نخواهد بود. اگر وکیل اول در مقام انتخاب وکیل ازناحیه خود برای انجام امورموکل خود باشد، میتواند وکیل انتخابی را عزل کند؛ اما اگر وکیل اول وکالت اولیه ازناحیه موکل خویش را بدون کم وکاست به وکیل دوم تفویض کند، وکیل اول حق عزل وکیل دوم ندارد مگر از مجرای اختیارات وکالتنامه؛ زیرا هردو درمقابل موکل مسیول و متعهد تلقی می شوند.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر در انجام تعهدات متقابلبا توجه به اینکه در عقود معاوضی، تعهدات طرفینی متعاهدین، در مقابل یکدیگر همطراز و همسنگ بوده و مادام که یک طرف، تعهدات قراردادی خود را به نحو کامل ایفاء نکرده باشد، خسارات قراردادی به علت تخلف طرف مقابل از ناحیه وی قابل مطالبه نیست.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر در انجام تعهدات متقابلچنانچه تنظیم سند رسمی منوط به پرداخت الباقی ثمن معامله باشد؛ مطالبه خسارت تاخیر درانجام تعهد(عدم تحویل مبیع و عدم تنظیم سند رسمی) از فروشنده در فرضی که خریدار درموعد مقرر در دفترخانه حاضر نشده و مدرک و دلیلی مبنی بر تهیه الباقی ثمن ارایه نداده باشد، قابل مطالبه نیست.
- انتقال عادی سهام در شرکت با مسیولیت محدوداگر سهم الشرکه در شرکت با مسوولیت محدود به موجب سند عادی به دیگری منتقل شود، انتقال معتبر است؛ بنابراین صرف رسمی نبودن سند، موجب بی اعتباری انتقال نیست. عنوان: ضمانت اجرای انتقال عادی سهم الشرکه شرکت با مسیولیت محدود پیام: لزوم انتقال سهم الشرکه به موجب سند رسمی در شرکت با مسیولیت محدود؛ به منزله بی اعتباری معامله عادی سهم الشرکه نیست.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشاگر یکی از مالکین مشاعی پس از تقسیم واحدهای ساختمان، آپارتمان واقع در سهم خود را به ثالث واگذار کند و متعاقبا به پرداخت خسارت ناشی از تاخیر در اخذ پایان کار محکوم گردد، آن خسارت صرفا متوجه مالک همان آپارتمان نیست بلکه مربوط به کلیه شرکاست زیرا اخذ پایان کار وظیفه کلیه شرکاء ملک است.
- شرط الزام به تحویل مبیعدعوای الزام به تحویل مبیع، منوط به مالکیت رسمی خواهان است؛در غیر اینصورت قرار عدم استماع دعوا صادر می شود. عنوان: شرط دعوای تقسیم مال مشاع پیام: پس از اثبات مالکیت نسبت به سهم مشاع، بدوا باید سند رسمی تنظیم شود و سپس تقاضای تقسیم به طرفیت کلیه مالکان مشاعی در اداره ثبت اسناد و املاک محل ملک مطرح شود.
- تاثیر مدت رابطه زوجیت بر دایم تلقی شدن عقد نکاحدر فرض تداوم رابطه زوجیت بین طرفین به مدت قابل توجهی(چهل سال) که عرفا حکایت از دایمی بودن عقد نکاح دارد و با توجه به اینکه موقت بودن نکاح امری استثنایی بوده و نیاز به اثبات دارد؛ نکاح مذکور دایم تلقی می شود.
- درخواست اعلام انفساخ قرارداد به واسطه عدم پرداخت چک جایگزیندر صورتی که شرط انفساخ مندرج در قرارداد، ناظر به عدم پرداخت چک های موضوع آن باشد؛ با جایگزینی چک ها، مواجه شدن چک جانشین با عدم پرداخت، موجب انفساخ قرارداد نیست.
- صدور حکم به پرداخت ثمن معامله در دعوای الزام به تنظیم سند رسمیمطالبه ثمن، مستلزم تقدیم دادخواست از سوی فروشنده است و دادگاه نمی تواند درضمن حکم الزام به تنظیم سند رسمی، خریدار را به پرداخت آن همزمان با انتقال رسمی سند محکوم نماید؛ زیرا این امر، خارج از خواسته محسوب می شود.
- جلب ثالث در مرحله تجدیدنظردادخواست جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر به دلیل اینکه به طرفیت شخص ثالثی است که در مرحله بدوی حضور نداشته؛ قابل رسیدگی نیست.
- بطلان رای داوری به علت خارج از مهلت بودنفاصله زمانی طولانی بین صدور رای داوری تا تسلیم به دادگاه جهت ابلاغ، موجب خارج از مهلت تلقی شدن و بطلان رای نیست.
- شرایط استناد به فسخ قرارداد در مقام دفاعدرتعهدات وعقود لازم، صرف ارسال اظهارنامه و بیان اراده انشایی به نحو ایقاع ازسوی ذوالخیار، برای تحقق فسخ کفایت نمی کند؛ بلکه فسخ می بایست ازسوی محکمه تنفیذ شود تا بتوان در مقام دفاع در دعوی به آن استناد کرد.
- تجدیدنظرخواهی از تصمیم دادگاه در تعیین داوردر دعوای تقاضای تعیین داور سوم، تصمیم دادگاه، تصمیمی اداری و فاقد ماهیت ترافعی است؛ بنابراین تصمیم دادگاه در این خصوص غیر قابل تجدیدنظرخواهی است.
- شرایط تحقق خیار تدلیسدر تحقق خیار تدلیس، عملیات فریب دهنده، باید موثر در ایجاد رغبت به انجام معامله باشد و در نتیجه پیش از معامله صورت گیرد و شرایطی که پس از انعقاد عقد حاصل می گردد نمی تواند موجب تدلیس باشد.
- دعوای اثبات مالکیت اموال معنوی(فیلم)دعوای اثبات مالکیت اموال معنوی (فیلم)، که دارای گواهی مالکیت هستند، تا زمانی که گواهی مالکیت آن، توسط مراجع صادرکننده، ابطال نشده است، مسموع نیست.
- ضمانت اجرای کسر مقدار مبیع در صورت تجزیهناپذیر بودن آندرصورتی که مالی که به شرط دارا بودن مقدار معینی فروخته شده، تجزیه ناپذیر باشد مشتری فقط حق فسخ دارد و نمی تواند استرداد ثمن نسبت به کسر مقدار یا خسارت آن را مطالبه کند.
- دعوی اثبات مالکیت مال غیرمنقول با سابقه ثبتیدعوی اثبات مالکیت مال غیرمنقول با سابقه ثبتی قابل استماع نیست و هیچ قانونی تکلیفی بر محاکم قضایی از این جهت تحمیل نکرده است.
- تاثیر تخلف از پرداخت اجارهبها در دریافت حق کسب و پیشه و تجارتدر اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، در صورت صدور حکم بر تخلیه عین مستاجره به علت عدم پرداخت اجاره بها، با توجه به اینکه موارد استحاق مستاجر به دریافت حق کسب و پیشه و سرقفلی در این قانون احصاء گردیده است بنابراین مستاجر مستحق دریافت حق کسب و پیشه و تجارت نیست.
۱۲