آرای قضایی مرتبط با ماده 1158
قانون مدنی — ۲۷ مورد
طفل متولد در زمان زوجیت ملحق به شوهر است مشروط بر این که از تاریخ نزدیکی تا زمان تولد کمتر از شش ماه و بیشتر از ده ماه نگذشته باشد.
- ارزش اثباتی آزمایش دی ان ای در دعوای نفی نسبازمایش علمی بر قاعده فراش حاکم نیست
- دعوای اثبات نسب اقلیت های مذهبی (شافعی)اگر متوفا پیرو اقلیت های مذهبی (شافعی) باشد، مدعی اثبات نسب، جهت اثبات ادعای خود نمی تواند صرفا به آزمایش دی ان ای انجام شده در کشور خارجی استناد نماید بلکه در این موارد باید ابتدا از مرجع فقهی مذهب مذکور استعلام گردیده و اگر جواب مورد استعلام برابر موازین شرعی و فقهی آن مذهب باشد سپس با لحاظ قاعده فراش، رای مقتضی صادر گردد.
- میزان اعتبار آزمایش دی ان ای در اثبات نسبخواسته صدور حکم بر اثبات مالکیت نسبت به ملکی که سند رسمی دارد، خلاف مواد 47 و 48 قانون ثبت بوده و محکوم به رد است.
- میزان اعتبار آزمایش دی ان ای در اثبات نسبخواسته صدور حکم بر اثبات مالکیت نسبت به ملکی که سند رسمی دارد، خلاف مواد 47 و 48 قانون ثبت بوده و محکوم به رد است.
- شمول قاعده فراش در فرض عقیم بودن پدر قانونیاگر تولد طفل در وضعیتی باشد که احتمال الحاق وی به رابطه مشروع وجود نداشته باشد، قاعده فراش جاری نمیشود. بنابراین در مواردی که با دلیل قطعی ثابت شود که زوج عقیم است (انجام عمل جراحی قطع لوله اسپرم) و فرزنددار نمیشود، دادگاه می بایست آزمایش های پزشکی مربوطه را بررسی و بر اساس آن حکم صادر کند.
- شمول قاعده فراش در فرض ادعای عقیم بودن پدر قانونیملاک جریان قاعده فراش، امکان الحاق طفل به زوج شرعی است واگر با دلیل قطعی ثابت شود که زوج عقیم است، این قاعده جاری نمی شود. بنابراین در دعوی نفی نسب از جانب پدر قانونی، اگر وی به طور قاطع و مستند، مدعی عقیم بودن خود باشد، ارجاع به پزشکی قانونی و انجام آزمایش DNA جهت اثبات امکان انتساب طفل به وی لازم است و رد این دعوی به استناد قاعده فراش، از مصادیق "تمسک به عام در شبهات مصداقیه" است.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاعدر نفی ولد، علاوه بر فقدان شرایط اماره فراش (مانند وجود حمل بین 6 ماه تا یکسال) وجود دیگر امارات قطعیه نیز می تواند دلیل محسوب شود. یکی از این امارات آزمایش های ژنتیکی است که به طور قطعی در مورد نفی ولد اظهارنظر می کند و در صورتی که با دلیل قطعی علمی و پزشکی، نفی نسب اثبات شود، موضوع از قاعده فراش خارج است.
- تعارض سند رسمی و سایر ادله در دعوی نفی نسبدر دعوای نفی نسب ، با وجود سند رسمی (شناسنامه) نوبت به آزمایش دی ان ای نمی رسد. در نتیجه اگر نام فردی به عنوان فرزند در شناسنامه دیگری درج شده باشد این سند معتبر است و امکان نفی نسب چنین فردی از طریق آزمایش دی ان ای یا شهادت اجمالی وجود ندارد.
- شرط پذیرش دعوی اثبات نسبپذیرش دعوی اثبات نسب منوط به احراز رابطه زوجیت والدین ادعایی و احراز قاعده فراش است.
- جایگاه اداره ثبت احوال در دعاوی مربوط به صاحبان اسناد سجلیطرح دعوی نفی نسب به طرفیت اداره ثبت احوال،قابلیت رسیدگی ندارد. زیرا اداره ثبت احوال یک شخصیت حقوقی برای ثبت وقایع چهارگانه و تنظیم سند سجلی است. بنابراین دعوی نفی نسب اشخاصی که دارای سند سجلی هستند متوجه این اداره نیست و تنها در دعاوی اصلاح یا ابطال سند سجلی باید طرف دعوی قرار بگیرد. عنوان: استحقاق زوجه به نفقه در زمان تقدیم دادخواست پیام: در دعوی نفی نسب تمامی افراد ذینفع باید در دعوی مشارکت کنند. بنابراین درصورتی که نسب شخصی نسبت به متوفی نفی شود، تمامی ورثه باید به عنوان خواهان طرح دعوی کنند و درصورتیکه برخی از آنها با خواهان همسو نباشند، باید به عنوان خوانده طرف دعوی قرار بگیرند. در غیراینصورت دعوی به طرز صحیحی مطرح نشده و قابلیت استماع ندارد.
- اقامه دعوای نفی ولد توسط جد پدریدعوای نفی ولد مختص پدر است؛ بنابراین اقامه دعوا نفی ولد از سوی جد پدری مسموع نیست. -رحیم پوراگر خواسته نفی ولد باشد، صدور حکم بر نفی نسب به منزله صدور رای خارج ازحدود خواسته است. -رحیم پور
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشرسیدگی به دعوی اثبات نسب پدری، منوط به اثبات رابطه زوجیت بین پدر و مادر ادعایی نیست.
- مهلت اقامه دعوی نفی ولدمهلت دو ماهه اقامه دعوی نفی ولد در فرض ناتوانی باروری زوج، نیز لازم الرعایه است؛ بنابراین اقامه دعوی مذکور خارج از مهلت قانونی مسموع نیست.
- الزام پدر به اخذ شناسنامه در دعوی اثبات نسبدر صورت اثبات انتساب طفل به خوانده و احراز ابوت وی، الزام وی به اخذ شناسنامه (بدون اینکه خواهان آن را درخواست کرده باشد) صدور حکم، زاید بر خواسته تلقی نمی شود؛ زیرا اخذ شناسنامه برای فرزند توسط والدین از لوازم عرفی و الزامات قانونی والدین است.
- قلمرو اجرای قاعده فراشمجرای قاعده فراش در جایی است که احتمال الحاق فرزند به زوج و غیر زوج وجود داشته باشد؛ بنابراین ادله قاعده مذکور از مواردی که فاصله تولد از مقاربت به میزان کمتر از اقل زمان حمل یا بیشتر از اکثر زمان حمل باشد یا زوج عقیم بوده یا به دلیل زندانی بودن یا سفر احتمال مقاربت بین زوجین وجود نداشته باشد، انصراف دارد.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشطرح دعوی اثبات نسب پدری فرزند از سوی مادر مسموع نیست. زیرا وی ولایتی بر فرزند خود ندارد و ذینفع این دعوی نیز محسوب نمی شود. عنوان: طرح دعوی اثبات نسب فرزند توسط مادر پیام: دعوی مادر به طرفیت همسر سابق خود به خواسته اثبات نسب فرزندش، مسموع نیست. زیرا مادر بر فرزند خود ولایتی ندارد تا جهت اثبات نسب وی طرح دعوی کند و در این دعوی ذینفع محسوب نمی شود.
- حدود اعتبار گواهی پزشکی در دعوی نفی نسبگزارش پزشکی مبنی بر نفی نسب، تنها در مهلت دو ماهه طرح دعوی نفی ولد و در صورت عدم تعارض با قاعده فراش از امارات ظنیه است و در صورت انقضاء مهلت مذکور، نفی طفلی که در فراش به دنیا آمده جز از طریق لعان امکانپذیر نیست.
- اعتبار قاعده فراشآزمایش ژنتیک در برابر قاعده فراش حجیت ندارد و پس از دو ماه اطلاع از تولد طفل، تنها به وسیله لعان می توان نفی نسب کرد.
- نفی نسب با دلایل قطعی پزشکیدر مواردی که نفی نسب، با دلیل قطعی علمی و پزشکی اثبات شده باشد از شمول قاعده فراش و مواد مربوطه از قانون مدنی خارج است.
- دادگاه صالح در دعوی اجرای لعاندعوی اجرای تشریفات لعان به منظور نفی انتساب فرزند، از فروع مسایل مربوط به نسب بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم خانواده است. عنوان: وضعیت حقوقی دعوی اجرای تشریفات لعان پیام: طرح دعوی به خواسته ی اجرای لعان به منظور نفی ولد، صحیح و قابل استماع است و سکوت قانون در مورد کیفیت انجام لعان و تشریفات آن، مانع از رسیدگی به این دعوی نیست.
- تعارض آزمایش DNA با اماره فراشدر فرض تعارض نتیجه آزمایش DNA و اماره فراش، نتیجه این آزمایش، تاب مقاومت در برابر قاعده فراش را ندارد؛ بنابراین در دعوی نفی نسب، ارجاع امر به آزمایش DNA ، از باب اولویت قاعده فراش در موضوع، مردود است.
- دعوای ثبت نکاح موقت پس از انقضاء مدتلزوم ثبت نکاح موقت در فرض باردارشدن زوجه، علی الاطلاق مورد حکم قانون گذار قرارگرفته و حفظ حقوق کودک متولد شده از عقد نکاح منقطع نیز در تقنین موردنظر مقنن بوده است بنابراین دعوای فوق، حتی پس از انقضای مدت عقد نیز قابل استماع است.
- تعارض میان قاعده فراش و آزمایش دی ان ایاماره فراش بر نتیجه آزمایش دی ان ای مقدم است و نظریه ی کارشناس پزشکی قانونی نافی قاعده ی فراش نخواهد بود.
- دلالت اخذ شناسنامه برای طفل بر نسبگرفتن شناسنامه برای طفل از سوی پدر اقرار ضمنی به نسب محسوب می شود و در صورت عدم وجود دلیل برخلاف آن دعوای نفی نسب طفل مذکور پذیرفته نمی شود.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای الزام به صدور شناسنامهرسیدگی به دعوای الزام اداره ثبت احوال به صدور شناسنامه فرزند مشترک، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
۱۲