آرای قضایی مرتبط با ماده 1123
قانون مدنی — ۶۰ مورد
عیوب ذیل در زن موجب حق فسخ برای مرد خواهد بود:
1) قرن
2) جذام
3) برص
4) افضاء
5) زمین گیری
6) نابینایی از هر دو چشم
- مصداق تدلیس در ازدواجابتلا به بیماری صرع، مصداق تدلیس در ازدواج نیست.
- معیار احراز فوریت فسخ نکاحفوریت در اعمال فسخ نکاح به علت قرن، با توجه به فرهنگ جامعه و اطلاع زوج از موضوع احراز می شود.
- تقاضای فسخ نکاح به دلیل تدلیسسکوت زوجه نسبت به عیب موجب تحقق تدلیس نبوده و در صورت عدم شرط وصف سلامت در حین عقد، استناد به بیماری و عدم اطلاع زوج موجب خیار فسخ نکاح نمی شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل عیوب ظاهریاگر سلامت زوجین به هنگام ازدواج، عرفا شرط بنایی طرفین محسوب گردد مقصود سلامت نسبی آن ها است نه سلامت مطلق. به علاوه چنین شرطی مربوط به عیوب و بیماری های درونی صعب العلاج یا غیرقابل علاج بوده نه عیوب ظاهری که از ناحیه زوجین و اطرافیان آنان در ملاقات ها و معاشرت ها قابل رویت و تشخیص است بنابراین وجود چنین عیوب ظاهری در هر یک از زوجین نمی تواند دلیل بر فقدان سلامت نسبی در آنان باشد.
- دعوای فسخ نکاح به دلیل ناباروری زوجهچنانچه زوجه به روش طبیعی باردار نشود اما با اهدای تخمک امکان بارداری وی باشد عقیم محسوب نمی شود و امکان فسخ نکاح وجود ندارد.
- نقش کتمان وجود نامزدی قبلی در تدلیستعویض شناسنامه و کتمان وجود نامزدی قبلی از موجبات فسخ نکاح نیست زیرا عملیات تدلیس در آن وجود ندارد.
- دعوای فسخ نکاح بهدلیل کتمان افسردگی توسط زوجهبیماری افسردگی از عیوب موجد حق فسخ نکاح نیست همچنین تدلیس موجب فسخ به علت کتمان بیماری محقق نشده است زیرا سلامت زوجه از افسردگی جزو قیود مصرحه به عنوان شرط ضمن عقد ذکر نشده و عقد نیز متباینا بر آن واقع نشده است.
- دعوی فسخ نکاح به لحاظ عقبماندگی ذهنی خفیف زوجهعقب ماندگی ذهنی خفیف زوجه از موارد فسخ نکاح نیست و سکوت زوجه یا ولی وی در این باره تدلیس مجوز فسخ تلقی نمی شود. زیرا طبق فتوای امام خمینی (ره)، درصورت فقدان صفت کمال (مثل ضریب هوشی کمتر از حد طبیعی)، در غیر عیوب موجب خیار، سکوت زوجه یا ولی وی حتی با توجه به اینکه زوج معتقد به وجود صفت کمال در زوجه نیز باشد، موجب خیار فسخ نیست و این استدلال که در سلامت زوجه احتیاجی به شرط نیست، با توجه به اینکه موضوع دعوی صفت کمال است مخدوش می باشد.
- حصری بودن عیوب موجب فسخ نکاحعیوب هریک از زوجین که قانونا به طرف مقابل حق فسخ نکاح را اعطا می کند، حصری است و بیماری هایی مانند تالاسمی و شب کوری موجب ایجاد حق فسخ نکاح نمی شوند، زیرا در قانون به آنها تصریح نشده است.
- زمان اعمال خیار فسخ نکاحخیار فسخ نکاح فوری است و مطرح کردن فسخ پس از گذشت این فوریت، دلیل بر اسقاط عملی خیار تدلیس میباشد.