موارد ذیل از جمله مواردی محسوب است که عادتا شخص غایب زنده فرض نمیشود:
1- وقتی که ده سال تمام از تاریخ آخرین خبری که از حیات غایب رسیده است گذشته و در انقضاء مدت مزبور سن غایب از 75 سال گذشته باشد.
2- وقتی که یک نفر به عنوانی از عناوین جزء قشون مسلح بوده و در زمان جنگ مفقود و سه سال تمام از تاریخ انعقاد صلح بگذرد بدون اینکه خبری از او برسد هرگاه جنگ منتهی به انعقاد صلح نشده باشد مدت مزبور 5 سال از تاریخ ختم جنگ محسوب میشود.
3- وقتی که 1 نفر حین سفر بحری در کشتی بوده که آن کشتی در آن مسافرت تلف شده است سه سال تمام از تاریخ تلف شدن کشتی گذشته باشد بدون اینکه از آن مسافر خبری برسد.
ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی
قانون مدنی › جلد دوم - در اشخاص › کتاب پنجم - در غایب مفقودالاثر
آرای قضایی مرتبط
۸ مورد- ضرورت طرح دعوا علیه دادستان در دعوی صدور حکم موت فرضیدر دعوی صدور حکم موت فرضی، بایستی دادستان بعنوان خوانده طرف دعوی قرار گیرد .
- تمثیلی بودن مصادیق زنده فرض نشدن فرد غایبحسب ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی، مصادیقی که عادتا شخص غایب زنده فرض نمی شود احصایی نیست بلکه تمثیلی میباشند.
- موت فرضی یا موت واقعی مفقودین در حادثه کشتی(سانچی)مطابق بند 3 ماده 1020 قانون مدنی وقتی که یک نفر حین سفر بحری در کشتی بوده که آن کشتی در آن مسافرت تلف شدهاست سه سال تمام از تاریخ تلف شدن کشتی گذشته باشد بدون این که از آن مسافر خبری برسد در این حالت شخص غایب مفقود الاثر زنده فرض نمی شود و حکم موت فرضی وی صادر می شود. این بند ناظر به حالتی است که خبری از شخص مفقود بدست نیامده باشد و در حادثه دریایی امکان نجات شخص عقلا ممکن باشد در حالیکه در قضیه حادثه کشتی سانچی اطلاعات دقیق از اصل واقعه و چگونگی اتش گرفتن کشتی و عواقب ان از نظر فنی و ممکن نبودن زنده ماندن خدمه کشتی از نظر علمی به اثبات رسیده است و در نتیجه با علم به محال بودن حیات خدمه، استناد به اصل استحصاب که در هنگام جهل به موضوع و در مقام رفع تحیر از ان استفاده می شود و همچنین استناد به ظاهر متون قانونی که متخذ از فقه سنتی است که در زمان تدوین ان پیشرفت های علمی امروز وجود نداشته، سو استنباط از قانون و مقررات شرعی و موجب محروم شدن ورثه از امتیازات قانونی است که به ایشان تعلق می گیرد.
- دعوا به خواسته صدور حکم موت فرضی غایب زیر 75 سالدر دعوا به خواسته صدور حکم موت فرضی،چنانچه سن غایب کمتر از ۷۵ سال باشد وغیبت وی نیز به دنبال سفر بحری ویا درزمان وقوع جنگ وجزو قشون مسلح نبوده باشد دعوی مطروحه، قابلیت استماع نمیباشد.
- شرایط قانونی صدور حکم موت فرضیمادامی محاکم میتوانند حسب قوانین موضوعه به صدور حکم موت فرضی اقدام نمایند که عادتا شخص غایب زنده فرض نشود. نظیر بند اول ماده ۱۰۲۰ قانون مدنی که بیان می دارد: وقتی که "ده سال تمام از تاریخ آخرین خبری که از حیات غایب رسیده است، گذشته و در انقضای مدت مزبور سن غایب از هفتاد و پنچ سال گذشته باشد."
- شرایط تقسیم اموال غایب مفقود الاثراموال غایب مفقودالاثر به امین سپرده می شود و تقسیم آن منوط به صدور حکم موت فرضی غایب است.
- درخواست حکم موت فرضی به دلیل خروج فرد از مرزهاخارج شدن فرد از مرز غربی ایران جهت زیارت عتبات عالیات، واقعه و حادثه نبوده تا امکان خطر مرگ به همراه آن قابل تصور باشد و بتوان حکم موت فرضی غایب را بر آن مبنا صادر نمود.
- اخراج کارمند مفقودالاثر به دلیل غیبت غیرموجهدر صورت مفقود شدن کارمند و صدور حکم موت فرضی برای وی از طرف دادگاه ذی صلاح، صدور حکم به اخراج کارمند به دلیل غیبت غیر موجه مبنای قانونی نداشته و آثار فوت از جمله تعلق مستمری به بازماندگان، بر رابطه استخدامی کارمند متوفی و اجرایی جاری خواهد بود.
نشستهای قضایی مرتبط
۳ مورد- نشست قضایی درباره غایب مفقودالاثرآیا برای صدور حکم موت فرضی غایب مفقودالاثر موضوع مواد ۱۰۱۹ و ۱۰۲۰ قانون مدنی، به خصوص بند یک ماده ۱۰۲۰، حتما باید پس از گذشت ده سال از آخرین خبری که از مفقود (غایب) رسیده
- نشست قضایی درباره شرایط صدور حکم موت فرضیخانمی که ۳۵ سال سن داشته، مدت ۲۵ سال است که منزل را رها کرده و هیچ خبری از او نیست. آیا می توان حکم موت فرضی او را صادر کرد؟ نظر هییت عالی: برای صدور حکم موت فرضی باید غ
- نشست قضایی درباره نگه داشتن عده همسر غایب مفقودالاثر بدون تقاضای طلاقآیا حکم موت فرضی بر نکاح نیز قابل تسری است؟ با این توضیح که اگر همسر غایب مفقودالاثر تقاضای طلاق نکرده باشد آیا می تواند یا ملزم است به استناد همین حکم، عده نگاه داشته، پ