لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 16
قانون حمایت خانواده — ۵۷ مورد
به منظور تحکیم مبانی خانواده و جلوگیری از افزایش اختلافات خانوادگی و طلاق و سعی در ایجاد صلح و سازش، قوه قضاییه موظف است ظرف سه سال از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون مراکز مشاوره خانواده را در کنار دادگاههای خانواده ایجاد کند.
- (1)- جایگاه شرط ملائت زوج در ازدواج مجدد (2)- تاثیراعسار از پرداخت مهریه بر ملائت زوج(1)- در فرض درخواست ازدواج مجدد به جهت عدم تمکین زوجه، احراز ملایت مالی زوج برای ازدواج مجدد لازم نیست و شرط ملایت ناظر به بند 1 ماده 16 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 (رضایت همسر) می باشد. (2)- اعسار در پرداخت مهریه دلیل بر عدم توانایی مالی زوج در ازدواج مجدد نمی باشد زیرا ممکن است مهریه به میزانی باشد که حتی شخص توانگر نیز نتواند آن را پرداخت کند اما بتواند زندگی دوم را اداره نماید.
- تعیین داور توسط دادگاه در دعوای طلاقاگر زوجین و یا زوج و یا زوجه، داور خود را به دادگاه معرفی ننماید؛ دادگاه مکلف به نصب داور است؛ لذا صدور قرار ابطال دادخواست طلاق موجه نمی باشد.
- موجبات اذن ازدواج مجددبند ۳ ماده ۱۶ قانون حمایت خانواده، عدم تمکین را از موجبات اذن ازدواج مجدد دانسته و ضرورتی به تحقق نشوز نیست.
- رأی قضایی شماره 9809972518700016رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: خانم ش. ز. ا. ع. فرزند ح. با وکالت اقای م. ا. فرزند ع. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: اقای ح. ق.
- رأی قضایی شماره 9709972515901250استدلال دادگاه به جهت حذف اسامی شهرها قابل تشخیص دقیق نیست.
- تجویز ازدواج مجدد به علت ترک منزل توسط زوجهزوجه بدون عذر موجه منزل را ترک کرده است، در جهت کشف حقیقت توسط دادگاه خواسته شده از منزل بازدید و زوجه در منزل حضور پیدا کند که زوجه مراجعه ای نداشته است لذا ازدواج مجدد تجویز می شود.
- دعوی تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین زوجهدعوی تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین زوجه، چنانچه پس از صدور حکم تمکین، زوج محل سکونت تهیه کرده باشد، ولی در رونوشت بازدید مددکار اجتماعی اعلام شود، خانه مستقل نبوده و قابل سکونت برای خانواده نیست، پذیرفته نمی شود.
- شرایط تجویز ازدواج مجدد در فرض عدم تمکینصدور حکم تمکین به تنهایی جوازی برای ازدواج مجدد زوج تلقی نمی شود و علاوه بر آن توان مالی زوج نیز باید در حدی باشد که بتواند دو زندگی مشترک را اداره کند؛ بنابراین درصورت اقامه دعوی اعسار از ناحیه زوج، تجویز ازدواج مجدد توسط وی محکوم به بطلان است.
- تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکیندر دعوی تجویز ازدواج مجدد به علت عدم تمکین زوجه، ملائت و توانایی مالی زوج جهت تأمین دو خانواده نیز باید احراز شود؛ درغیراینصورت دعوی مذکور محکوم به رد است.
- اثر ازدواج مجدد به جهت عدم باروری زوجه بدون اذن دادگاهدر صورت عقیم بودن زوجه چنانچه زوج بدون اخذ اجازه از دادگاه مبادرت به تجدید فراش نماید، شرط ضمن عقد نکاح محقق شده و زوجه حق اعمال وکالت در طلاق را خواهد داشت.
- شرط تجویز ازدواج مجدددر مواردی که علی رغم صدور حکم تمکین و قطعیت آن، زوجه از زوج تمکین ننماید، موجبات تجویز ازدواج مجدد زوج محقق خواهد بود
- شرط تجویز ازدواج مجدددر دعوای صدور حکم به ازدواج مجدد، محکومیت قطعی زوجه به تمکین از زوج، سبب حکم به تجویز ازدواج مجدد برای زوج می باشد.
- شرط تجویز ازدواج مجددصرف استنکاف زوجه از تمکین؛ موجب صدور حکم به تجویز ازدواج مجدد زوج نیست،چراکه توانایی مالی زوج برای اداره زندگی و فرزندان مشترک نیز باید احراز شود؛ در غیر اینصورت حکم به رد دعوی صادر می شود.
- فرجام خواهی از رأی صادره در دعوی تجویز ازدواج مجددرأی صادره در دعوی تجویز ازدواج مجدد، حکم مربوط به اصل نکاح، فسخ آن یا طلاق محسوب نمی شود و از این جهت قابل فرجام خواهی نیست.
- توانایی مالی زوج جهت ازدواج مجدداحراز توانایی مالی زوج، برای صدور حکم به تجویز ازدواج مجدد، هنگامی ملاک است که اختیار کردن همسر دوم با رضایت همسر اول باشد اما در صورت عدم تمکین زوجه؛ شرط تمکن مالی ملاک نیست.
- شرایط تجویز ازدواج مجدددر صورت صدور حکم قطعی مبنی بر الزام به تمکین و عدم اقدام زوجه پس از ابلاغ؛ شرایط تجویز ازدواج مجدد زوج فراهم می شود.
- تأثیر حکم اعسار بر دعوی تجویز ازدواج مجددصدور حکم بر اعسار از پرداخت مهریه زوجه، می تواند از موجبات موثر بر رد دعوای تجویز ازدواج مجدد باشد؛ زیرا ملائت از شروط تجویز ازدواج مجدد است.
- تجویز ازدواج مجدد در فرض اعمال حق حبس زوجهمنظور از عدم تمکین زوجه در دعوی تجویز ازدواج مجدد این است که زن بدون مانع مشروع از اداء وظایف زوجیت امتناع کرده باشد؛ بنابراین در فرضی که دعوی تمکین به دلیل اعمال حق حبس توسط زوجه (که مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت محسوب می شود،) رد شده باشد، دعوی تجویز ازدواج مجدد نیز به دلیل عدم تمکین قابل پذیرش نیست.
- تاثیر عدم تهیه مقدمات تمکین بر تجویز ازدواج مجدددرصورتی که پس از صدور حکم تمکین، زوج پرونده اجرایی تشکیل نداده و شرایط تمکین از جمله تهیه مسکن مناسب و اثاث البیت را متعارف فراهم نکند، این امر حکایت از عدم تمایل زوج به تمکین زوجه از وی دارد؛ بنابراین، درخواست ازدواج مجدد به استناد عدم تمکین، محکوم به بطلان است.
- درخواست تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین زوجهدر صورتی که دادنامه تمیکین منجز نبوده و به طور معلق انشاء شده باشد و زوجه نیز حاضر به تمکین باشد، دعوی تجویز ازدواج مجدد، محکوم به بطلان است.
- تمکن مالی زوج جهت ازدواج مجددشرط تمکن مالی زوج جهت ازدواج مجدد، در خصوص موردی است که ازدواج مجدد با اذن همسر اول باشد و ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین زوجه، نیازمند احراز تمکن مالی زوج نیست.
- اثر تجدیدنظرخواهی زوج از حکم طلاق توافقیتجدیدنظرخواهی زوج از رأی بدوی متضمن حکم به طلاق توافقی، به معنای عدم توافق است بنابراین از آنجایی که در دعوی طلاق بدون توافق، دادگاه مکلف به ارجاع امر به داوری به منظور ایجاد صلح میان طرفین است، با زوال توافق، رسیدگی دادگاه بدوی از این جهت ناقص است. از این رو، رأی صادره در دیوان عالی نقض شده و جهت رعایت تشریفات فوق به دادگاه بدوی ارجاع می شود.
- مفهوم و ماهیت عسر و حرج در دعوی طلاقمصادیق عسر و حرج محدود و معین نیست. جهت اصلی وضع این قاعده رفع مشقت است و هر چیزی که زندگی را عادتا برای زوجه شاق و غیرقابل تحمل کند از مصادیق آن محسوب می شود. بنابراین دادگاهها باید آن را به مثابه یک قاعده عام و فراگیر تلقی کرده و در جهت حل مشکلات زنان و جلوگیری از ضرر بیشتر در خانواده ها از آن استفاده کنند.
- شرط تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکینلزوم احراز تمکن مالی زوج برای تجویز ازدواج مجدد شامل فرضی که این درخواست به دلیل عدم تمکین زوجه صورت گرفته نیز می شود.
- درخواست تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم بارداری زوجهعدم بارداری زوجه پس از سالها زندگی مشترک از موارد تجویزازدواج مجدد است؛ هرچند گواهی پزشکی قانونی دلالت بر عقیم بودن زوجه نداشته باشد.