برای تشخیص هر یک از موارد مندرج در بندهای (۱) تا (۳) ماده (۳۹) این قانون، موضوع در هیاتی مرکب از رئیس مرجع ثبت، بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی ربط یا( نمایندگان هر یک از )آنها و یکی از قضات متخصص در این امر با انتخاب رئیس قوه قضائیه، مطرح میشود در صورت موافقت آن هیات دستگاه اجرایی یا اشخاص معین بدون نیاز به موافقت مالک اختراع، از آن بهره برداری می کنند. به منظور انجام تمام وظایف اداری هیات موضوع این ماده، دبیرخانه‌‌ای تحت ریاست رئیس مرجع ثبت در آن مرجع تشکیل می شود. تبصره ۱- تصمیمهای هیات لازم الاجرا بوده و ظرف بیست روز قابل اعتراض در مرجع صالح قضائی می‌باشد. تبصره2- پروانه بهره برداری اجباری اختراعات دفاعی را که سازمان های دفاعی تقاضا کرده اند، توسط هیاتی به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح با نماینده وی و با عضویت نماینده وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و رئیس سازمان دفاعی متقاضی صادر می‌.شود تصمیمات این هیات قابل اعتراض است. به این اعتراض در شعبه ویژه دیوان عدالت اداری که توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شود با دعوت از نماینده رئیس ستاد کل نیروهای مسلح رسیدگی می‌شود. در مواردی که در این قانون اتخاذ تصمیم به هیات موضوع این ماده واگذار شده است، در خصوص اختراعات آزاد دفاعی هیات موضوع این تبصره اتخاذ تصمیم می‌نماید و در مواردی که در این قانون نظر قاضی عضو هیات موضوع این ماده در اتخاذ تصمیم مؤثر است، در خصوص اختراعات دفاعی نظر رئیس ستاد کل نیروهای مسلح با نماینده وی در هیات مؤثر خواهد بود.