موارد صدور پروانه بهره برداری اجباری به شرح زیر است: ۱- اقتضای مصالح ملی و منافع عمومی در مواردی که با نظر بالاترین مقام دستگاه اجرایی ،مربوط مصالح ملی و منافع عمومی مانند امنیت ملی، تغذیه بهداشت یا توسعه سایر بخشهای اقتصاد کشور اقتضاء کند که دستگاه اجرایی با اشخاص ثالث معین از اختراع بهره برداری کنند. 2-اتخاذ رویه‌های ضدرقابتی در صورتی که بهره برداری مالک اختراع یا اشخاص مجاز از طرف او مغایر با رقابت آزاد باشد و بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط بهره برداری از اختراع را رافع مشکل تشخیص دهد. ۳- کوتاهی بهره برداری اختراع در ایران هنگامی که سه سال از تاریخ تسلیم اظهار نامه اختراع یا دو سال از تاریخ صدور گواهینامه اختراع گذشته و مخترع، بدون عذر موجه در ایران از آن بهره برداری نکرده یا به میزان کافی عرضه نکرده باشد. در محاسبه مهلت حمایت مهلتی که طولانی تر است باید منظور گردد. 4- وجود اختراعات وابسته در مواردی که اختراع مؤخر که متضمن پیشرفت مهم فنی است و اهمیت اقتصادی قابل توجهی دارد بدون استفاده از یک اختراع مقدم قابل بهره برداری نباشد.