ماده ۵۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی

۱ - در صورتی که برخی وزارتخانه ها دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطرح کنند و مدعی شوند که معسر از پرداخت هزینه دادرسی، از محل حساب های تنخواه و یا دیگر حساب های خود م

دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، درصورتی که استشهادیه خواهان مطابق شرایط مندرج در قانون، از جمله منشاء اطلاعات گواهان، شغل، وسیله امرار معاش خواهان ومبلغ هزینه دادرسی تنظیم نشده باشد، مسموع نبوده و با قرار رد دعوی مواجه می شود.

رعایت شرایط شکلی استشهادیه در دعوی اعسار، از قواعد آمره است و صورت عدم رعایت مقررات قانونی، استشهادیه تقدیمی منشاء اثر نبوده و قرار رد دعوی اعسار صادر می گردد.

حق خواهان برای افزایش یا تغییر خواسته تا جلسه اول رسیدگی مقید به این است که خواسته ابتدایی مطابق قانون طرح شده باشد و شامل دعاوی که از ابتدا موافق قانون اقامه نشده اند، نمی شود. خواهان در دعوی اعسار مکلف است شهادت نامه با شرایط مقرر قانونی به دادخواست ضمیمه کند و با توجه به اینکه احضار شهود در دعوی اعسار از سوی دادگاه الزامی نیست،احضار یا عدم احضار شهود از سوی دادگاه از خواهان رفع تکلیف نمی کند.

در دعوی اعسار از هزینه دادرسی توسط شهرداری که شخص حقوقی و متمکن است؛ درصورتی که با توجه به میزان ناچیز هزینه دادرسی، قصد اطاله دادرسی و تضییع حقوق خواندگان و ایذاء طرف توسط دادگاه احراز شود، علاوه بر صدور حکم به بطلان دعوی، به تادیه سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت محکوم می شود.

استشهادیه اعسار در خصوص عدم تمکن مالی خواهان برای تادیه هزینه دادرسی، باید با تعیین مبلغ آن و تصریح منشاء اطلا عات شهود امضاء کننده ذیل آن به طور روشن ارایه شود در غیر این صورت، دعوا قابل استماع نیست.

در صورت رد دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله واخواهی و قطعیت آن، دادگاه بدوی مکلف است ابتدا اخطار رفع نقص جهت پرداخت هزینه دادرسی صادر نماید و با عدم پرداخت هزینه، قرار رد دادخواست واخواهی صادر کند. عنوان: ادعای اعسار مدیر عامل شرکت تجاری پیام: مدیران عامل شرکتهای تجارتی نماینده شرکت بوده و تاجر تلقی نمی شوند؛ بنابراین ادعای اعسار آنان از این منظر قابلیت استماع دارد.

چنانچه قرار عدم استماع دعوی اعسار از هزینه تجدیدنظرخواهی به تجدیدنظرخواه مدعی اعسار ابلاغ و قطعی نشده باشد؛ براخطار رفع نقص صادره اثری مترتب نبوده و صدور قرار رد دادخواست تجدیدنظرخواهی به دلیل عدم رفع نقص در مهلت مقرر فاقد وجاهت قانونی است.

در صورت پذیرش اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، دادگاه می تواند پرداخت آن را به نحو اقساط از تاریخ صدور حکم مقرر کند.

در صورت عدم رعایت شرایط لازم برای اثبات دعوی اعسار، از حیث محتوای استشهادیه و نحوه شهادت شهود، دعوی دارای ایرادات شکلی محسوب و مقتضی صدور قرار رد است. بنابراین اتخاذ تصمیم در ماهیت امر و صدور حکم به بطلان دعوی صحیح نیست.

حبس می تواند از موارد توجیه کننده درخواست اعسار باشد؛ بنابراین، عدم تنظیم استشهادیه مطابق مقررات قانونی توسط زندانی مدعی اعسار، مانع رسیدگی به دعوا نیست.

از شخصی که به عنوان مدیرعامل شرکت تجاری مشغول به فعالیت می باشد، دادخواست اعسار از هزینه دادرسی پذیرفته نمی شود؛ زیرا تاجر محسوب می شود.

در صورتی که شهادتنامه پیوست دادخواست اعسار مطابق شرایط مقرر قانونی تنظیم نشده باشد، قرار رد دعوی صادر می شود و این موضوع ازموارد صدور حکم به بطلان دعوی نیست.