آرای قضایی مرتبط با ماده 403
قانون آیین دادرسی مدنی — ۷۶ مورد
اگر رای مورد درخواست فرجام از نظر احتساب محکوم به یا خسارات یا مشخصات طرفین دعوا و نظیر آن متضمن اشتباهی باشد که به اساس رای لطمه وارد نکند، دیوان عالی کشور آن را اصلاح و رای را ابرام مینماید. همچنین اگر رای دادگاه به صورت حکم صادر شود ولی از حیث استدلال و نتیجه منطبق با قرار بوده و متضمن اشکال دیگری نباشد، دیوان عالی کشور آن را قرار تلقی و تایید مینماید و نیز آن قسمت از رای دادگاه که خارج از خواسته خواهان صادر شده باشد، نقض بلاارجاع خواهد شد.
تبصره- هرگاه سهو یا اشتباه یادشده دراین ماده در رای فرجامی واقع شود، تصحیح آن با دیوان عالی کشور خواهد بود.
- نحوه پرداخت مهریه کلی مافی الذمهدرصورتی که مهریه زوجه به صورت کلی ما فی الذمه، ده سر گوسفند و بز و میش باشد، صدور حکم به پرداخت قیمت آن ها صحیح نیست.
- دعوای ابطال مزایده دستور فروشطرح دعوی مستقل به خواسته ابطال مزایده دستور فروش موقعیت قانونی ندارد.
- ضمانت اجرای عدم حضور خوانده جهت معاینه پزشکیچنانچه معاینه پزشکی جهت احراز حقیقت لازم باشد و خوانده حضور نیابد، دادگاه نخست باید خوانده را مجبور کند و در صورت عدم امکان با سوگند خواهان در ماهیت پرونده رای صادر کند و صدور قرار ابطال دادخواست در این مورد محمل قانونی ندارد.
- ضمانت اجرای عدم اهلیت خواهانچنانچه خواهان محجور باشد، دعوا غیر قابل استماع است و دادگاه باید قرار عدم اهلیت خواهان را صادر کند. عنوان: امکان تعیین وکیل توسط محجور پیام: محجور شخصا نمیتواند برای خود وکیل انتخاب نماید و قبل از تعیین قیم برای او، طرح دعوی از ناحیه وکیل، موقعیت قانونی ندارد .
- ضمانت اجرای عدم رعایت فوریت در اعمال حق فسخدر دعوی فسخ نکاح، در فرض عدم رعایت فوریت در اعمال خیار فسخ، موضوع، مقتضی صدور قرار عدم استماع دعوا است نه حکم به بطلان دعوا.
- اثر اعلام گذشت زوجه در پرونده کیفری بر تحقق وکالت در طلاقجرم برقراری رابطه نامشروع مادون زنا و محکومیت به هشتاد ضربه شلاق، عرفا مغایر با حیثیت خانوادگی و شیون زوجه محسوب و موجب تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح است. گذشت زوجه به عنوان شاکی پرونده ی کیفری و اعلام رضایت وی نیز آثار مترتب بر این تخلف را زایل نمی کند.
- خسارت ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیعدر صورت بطلان بیع به دلیل مستحق للغیر در آمدن مبیع ، مابه التفاوت قیمت روز مبیع و ثمن به عنوان خسارت قابل مطالبه نیست.
- دعوای اثبات صحت و اصالت سند عادیدعوای اثبات صحت و اصالت سند عادی موضوع قانون زمین شهری، برای مدت محدود قابلیت طرح و رسیدگی در محاکم را داشته و در غیر این مورد، هر معامله ای که واقع شده باشد محمول بر صحت است؛ بنابراین دعوای اثبات اصالت سند از سوی دادگاه رد می شود.
- مرجع رسیدگی به دعوی مطالبه دیهدیه مجازات محسوب می شود؛ بنابراین تا زمانی که متهم در قید حیات است رسیدگی به دعوی مطالبه دیه از طریق دادسرا و محاکم جزایی انجام می شود و دادگاه حقوقی صلاحیت رسیدگی به این دعوی را ندارد.
- تاثیر خط خوردن ((حواله کرد)) در چک بر حق اقامه دعواچنانچه در چک، عبارت ((حواله کرد)) خط خورده باشد، چنین چکی فقط توسط شخص تعیین شده می تواند وصول شود. بنابراین با وصف خط خوردن حواله کرد، چک قابل انتقال با ظهرنویسی نیست.
- ملاک زمانی ارزیابی هزینه سفر حج تمتعملاک زمانی ارزیابی هزینه حج تمتع که بهعنوان مهریه تعیین شده است تاریخ اجرای حکم است.
- مدت اعتبارحکم طلاق ناشی از اعمال وکالت زوجهدر مواردی که دادگاه حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت ناشی از تخلف ضمن عقد نکاح صادر می نماید، مهلت اجرای آن شش ماه است.
- اشخاص ذینفع برای درخواست اصلاح رایدر دعوای حجر، همچون دعاوی دیگر، تنها اشخاصی که در دعوا دخالت داشته اند، می توانند اصلاح رای را درخواست کنند و شخص ثالث نمی تواند چنین درخواستی کند.
- خواندگان دعوای اعتراض ثالث اجراییدر دعوای اعتراض ثالث اجرایی، باید طرفین پرونده اجرایی یعنی محکوم له و محکوم علیه، طرف دعوی قرار گیرند.
- درخواست طلاق بهعلت ناباروری زوجمراد زوجه از شرط ایجاد وکالت در طلاق برای وی در صورت دارا نشدن فرزند از زوج، دارا شدن فرزند به طور طبیعی بوده و اجبار زوجه به تن دادن بارداری از طریق تلقیح مصنوعی صحیح نیست و وکالت در طلاق وی را منتفی نمی کند.
- دعوای الزام به ثبت نکاح با وجود اختلاف در اصل نکاحچنانچه زوجه دعوای الزام به ثبت نکاح عادی را مطرح کند درحالی که در اصل نکاح اختلاف وجود دارد ورود دادگاه به اصل نکاح خارج از خواسته خواهان محسوب می شود بلکه زوجه ابتدا باید دعوای اثبات زوجیت را طرح کند و سپس دعوای الزام به ثبت نکاح را مطرح کند.
- تعیین نوع حج تعیین شده به عنوان مهریهازآنجاکه طبق نظریه کارشناس سازمان حج و اوقاف، حج مندرج در بخش صداق سند ازدواج منصرف به حج تمتع است که در اصطلاح عامه حج واجب نامیده می شود بنابراین در فرض اطلاق حج در عقدنامه ها، حمل بر حج تمتع می شود.
- درخواست طلاق زوجه بهدلیل محکومیت کیفری زوجازآنجاکه شرط مذکور در نکاح نامه، مبنی بر تحقق وکالت در طلاق زوجه، دلیل محکومیت کیفری زوج لزوم و قیدی مبنی بر محکومیت زوج به حبس ندارد و صرف محکومیت کیفری کفایت می نماید بنابراین تشخیص مغایرت جرم با حیثیت خانوادگی و شیون زوجه و تحقق عسر و حرج زوجه به عهده دادگاه است.
- نقص رسیدگی در مورد تخلف از شرایط ضمن عقد برای طلاقآنچه موجد حقوق زوجه از بابت اجرت المثل یا نحله خواهد بود زندگی مشترک است بنابراین استحقاق زوجه در دوران پیش از عروسی از بابت اجرت المثل و نحله حتی اگر تمکین خاص هم نموده باشد، منتفی خواهد بود.
- درخواست طلاق به دلیل بچهدار نشدن زوجچنانچه زوج به طور طبیعی امکان بچه دار شدن نداشته باشد موجب تحقق شرط وکالت در طلاق مندرج در عقدنامه می شود و امکان بارداری از طریق روش های جدید باروری (تلقیح مصنوعی) موجب سقوط وکالت در طلاق نمی شود.
- مبنای احتساب مهلت اعتراض به آرای اصلی و اصلاحیمبنای احتساب مواعد ابلاغ آراء جهت احراز طرح فرجام خواهی در مهلت مقرر، رای اصلی است و رای اصلاحی مبنای احتساب مواعد ابلاغ آراء شناخته نمی شود.
- نوع طلاق واقعشده به استناد شروط ضمن عقد نکاحطلاق واقعه به استناد یکی از بندهای 12گانه عقدنامه، از نوع طلاق خلع است بدین صورت که به منظور جلوگیری از نقض غرض(رجوع زوج در صورت رجعی بودن طلاق)، زوجه با بذل بخشی از مهریه آن را مبدل به باین می نماید.
- نحوه محاسبه مهریه وجه رایجدر صورتی که مهریه زوجه وجه رایج باشد، محاسبه آن متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه در زمان اجرای حکم قطعی خواهد بود. لذا تعیین مهریه (وجه رایج) به هنگام صدور گواهی عدم امکان سازش مخالف قانون است.
- آثار ضمانت تضامنی در اسناد تجاریدر اسناد تجاری، طلبکار حق مراجعه به ضامن و مدیون اصلی را دارد و اگر به یکی از آن ها رجوع کند و کل طلب یا بخشی از آن وصول نشود برای مطالبه کل طلب یا بخش بلاوصول طلب حق مراجعه به دیگری را دارد بنابراین صرف مراجعه به یک مسیول تضامنی بدون دریافت طلب موجب برایت ذمه سایر مسیولان نمی شود .
- دعوای تنفیذ قرارداد عادیبه استثنای موارد صریح قانونی مانند لزوم تنفیذ وصیت نامه عادی و قرادادهای بیع قبل از قانون لغو مالکیت اراضی موات، بنا بر اصل صحت، تایید یا تنفیذ سایر قرارداهای عادی تحصیل حاصل بوده و قابلیت استماع ندارد.