لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 396
قانون آیین دادرسی مدنی — ۵۰ مورد
پس از اقدام طبق مقررات مواد فوق، شعبه رسیدگی کننده طبق نظر اکثریت در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم مینماید اگر رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادرکننده اعاده مینماید والا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.
- (1)- اثر پرداخت بعدی نفقه در تحقق شرط وکالت در طلاق (2)- رابطه رجوع زوجه به دادگاه برای مطالبه نفقه و عسر و حرج (3)- معنای ترک زندگی در بند 8 شروط ضمن عقد نکاحپرداخت بعدی نفقه متعاقب صدور حکم الزام به پرداخت آن، مانع از تحقق شرط ضمن عقد نکاح و پذیرش درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل مذکور نیست.
- خوانده دعوی طلاق ازناحیه زوج محجوردر دعوی طلاق از ناحیه زوج محجور، از آنجا که صدور حکم توام با الزام محجور به پرداخت حقوق مالی زوجه است باید علاوه بر زوجه، دادستان به عنوان حافظ منافع محجور طرف دعوی قرار گیرد؛ در غیراینصورت دعوی قابلیت استماع ندارد.
- ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور زن در دادگاه خانوادهرسمیت و مشروعیت جلسه رسیدگی در دادگاه خانواده، منوط به حضور مشاور قضایی زن بوده و در صورت عدم حضور وی، حضور قاضی مشاور مرد،الزامیست. با توجه به آمره بودن این قاعده، عدم رعایت آن، از موجبات نقض رای صادره در دیوان عالی کشور است.
- اعتبار امر قضاوت شده در دعوای حجردر دعوای حجر، چنانچه دعوا با اتکا به همان دلیل مستند در دعوی سابق اقامه شده باشد و دلیل جدیدی بر حدوث عارضه حجر ارایه نشده باشد، اعتبار امر قضاوت شده مانع استماع دوباره دعوا می شود.
- بار اثبات در معاملات مجنون ادواریدر خصوص معاملات مجنون ادواری، قانونگذار وجود حجر را استصحاب نموده و بار اثبات دلیل برعهده شخصی است که مدعی افاقه و در نتیجه صحت معامله است.
- فرجامخواهی از قرار عدم استماع دعواقرار عدم استماع دعوا هرچند جزء قرارهای قابل فرجام ذکر نشده است اما این موضوع از باب مسامحه قانونگذار بوده و باید آن را قابل فرجام دانست.
- فرجامخواهی از رای ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاقتمام آرای مربوط به طلاق، ازجمله حکم راجع به ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاق، قابل فرجام خواهی است.
- تاثیر پذیرش تقاضای اعاده دادرسی برخی شرکای جرم بر سایر شرکامجرد محکومیت کیفری زوجه به اتهام فریب در ازدواج مجوز فسخ نکاح نیست.
- حکم نکاح مجنون ادواریدر صورت اثبات تحقق اعمال حقوقی مجنون ادواری (عقد نکاح) در حالت افاقه، این اعمال نافذ و صحیح است.
- ناتوانی جنسی زوج و عسر و حرج زوجهناتوانی جنسی زوج از مصادیق عسر و حرج زوجه است و می تواند مستند درخواست جدایی از سوی زوجه باشد.
- تقاضای فسخ نکاح به دلیل تدلیسسکوت زوجه نسبت به عیب موجب تحقق تدلیس نبوده و در صورت عدم شرط وصف سلامت در حین عقد، استناد به بیماری و عدم اطلاع زوج موجب خیار فسخ نکاح نمی شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل عدم بکارتمجرد باکره نبودن مجوز فسخ نکاح نیست بلکه در صورتی می تواند موجب فسخ باشد که در ضمن عقد نکاح، لفظا باکره بودن شرط شده باشد و بعد معلوم شود باکره نبوده یا عقد نکاح مبنیا بر باکره بودن جاری شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل صرع زوجابتلای زوج به مرض صرع در صورتی موجب ایجاد حق فسخ نکاح برای زوج است که سلامتی زوج از بیماری مذکور به صورت صرع در نکاح ذکر شده باشد یا عقد مبنی بر این شرط منعقد شده باشد.
- مرجع صالح رسیدگی به دادخواست اعاده دادرسیازآنجاکه شعب دیوان عالی کشور حسب اصول رسیدگی، مرجع ممیز نقض و ابرام آرای محاکم قضایی بوده و مرجع صدور حکم نیستند بنابراین رسیدگی به دادخواست اعاده دادرسی از احکام حقوقی، از اختصاصات دادگاه عمومی حقوقی صادرکننده رای قطعی است و دیوان در این خصوص با تکلیفی مواجه نیست.
- مصادیق عیوب موجد حق فسخ نکاحعیوب موجد حق فسخ نکاح، حصری و استثنایی بوده، و عیب یا بیماری دیگری (از جمله درد معده یا صرع) نمی تواند موجب ایجاد حق فسخ شود
- دعوای استرداد هزینه دادرسیهزینه ی دادرسی پرداختی به دادگستری، حتی در فرض صدور قرار قاطع دعوا، قابل استرداد نخواهد بود.
- شرایط انفساخ نکاح بهعلت ارتداد زوجپذیرش دعوای اعلام انفساخ نکاح به علت ارتداد زوج، منوط به اقرار وی به ارتداد یا اثبات آن در محاکم دادگستری پیش از طرح دعوای انفساخ است.
- دعوای فسخ نکاح بهدلیل کتمان افسردگی توسط زوجهبیماری افسردگی از عیوب موجد حق فسخ نکاح نیست همچنین تدلیس موجب فسخ به علت کتمان بیماری محقق نشده است زیرا سلامت زوجه از افسردگی جزو قیود مصرحه به عنوان شرط ضمن عقد ذکر نشده و عقد نیز متباینا بر آن واقع نشده است.
- فسخ نکاح به علت عیب قرنمجرد وجود یکی از عیوب خمسه مصرح در قانون مدنی (از جمله قرن)، خواه صعب العلاج یعنی غیرممتنع العلاج باشد یا نه، مجوز فسخ نکاح است.
- میزان مهریه در صورت فسخ عقد نکاحاگر زوجه مدخوله باشد از نظر پرداخت کل مهریه مذکور در عقدنامه تفاوتی نمی کند که عقد مذکور فسخ شود یا طلاق واقع گردد زیرا در هر دو صورت، باید همه مهرالمسمی پرداخت شود و تصور اینکه اگر عقد فسخ شود، مهرالمسمی تبدیل به مهرالمثل می گردد مبنی بر اشتباه است چه آنکه مهرالمثل مربوط به جایی است که عقد باطل باشد و عقد باطل نیاز به فسخ ندارد.
- شرط صحت رجوع زوجه به ما بذلشرط رجوع به ما بذل توسط زوجه مطلقه در ایام عده، اطلاع زوج از آن است و الا اثری بر رجوع بار نمی شود. ابلاغ قانونی رجوع از بذل مهر به زوج کافی به اثبات اطلاع وی از رجوع فوق نیست.
- ادعای سرقفلی به طور مستقل از حق کسب و پیشه و تجارتتقاوتی بین حق کسب و پیشه و تجارت و حق سرقفلی در چارچوب قانون موجر و مستاجر 1356 وجود نداشته و لذا تفکیک بین آن دو در اجاره مشمول آن قانون متصور نیست. لذا مطالبه وجهی به عنوان سرقفلی سوای از آنچه در هنگام صدور حکم تخلیه به علت انتقال بدون مجوز قانونی به غیر و بر اساس نظریه کارشناسان به عنوان حق کسب و پیشه و تجارت تعیین شده (نصف حق کسب و پیشه) از توجیه قانونی برخوردار نیست.
- ضرورت استعلام از شورای روحانیت اهل سنت در احوال شخصیهدر صورتی امکان فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف وجود دارد که وصف مورد نظر در نکاح لفظا یا کتبا مورد تصریح قرار گرفته باشد یا عقد متباینا بر آن وصف واقع شده باشد.
- اثر مسلمان شدن زوج بعد از نکاحصرف پنهان کردن ازدواج قبلی توسط زوجه، با وصف باکره بودن وی، موجبی برای فسخ نکاح نمیباشد چرا که عقد مبتنی بر این شرط واقع نشده است.
- تکلیف دادگاه در خصوص نحلهتکلیف دادگاه نسبت به تعیین حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق، شامل نحله نمی شود و درصورتی که زوجه خود نحله را مطالبه نکند، دادگاه تکلیفی در این خصوص ندارد.
۱۲