آرای قضایی مرتبط با ماده 383

در تعهدات مربوط به تحویل وجه نقد، تعیین وجه التزام یا خسارت تاخیر تادیه قراردادی از نوع وجه نقد، ربا محسوب می شود؛ بنابراین از آنجایی که شرط تعیین ربا باطل و غیر قابل اعتنا است، درچنین مواردی صرفا از تاریخ مطالبه طلب، با احراز تمکن مدیون و تغییر فاحش در قیمتها برابر شاخص تورم بانک مرکزی، امکان مطالبه کاهش ارزش پول قابل بررسی است.

ابلاغ دادخواست فرجام خواهی به وکیلی که علیرغم اختیار برای اعلام وکالت در مرحله فرجامی و ابطال تمبر مالیاتی، با تقدیم تصویر یا رونوشتی از وکالتنامه در مرحله فرجامی اعلام وکالت نکرده نادرست است. عنوان: قابلیت اصلاح رای از حیث قابل فرجام بودن پیام: با توجه به قاعده فراغ دادرس، در مواردی که دادگاه در دادنامه رای را غیر قابل فرجام توصیف می نماید نمی تواند مجددا با اصلاح رای، آن را قابل فرجام خواهی اعلام نماید. چنین تغییری از مشمول ماده 309 قانون آیین دادرسی خارج بوده و در فرض انطباق با این ماده نیز باید حتما رای جدید در قالب رای تصحیحی صادر و به طرفین ابلاغ شود. عنوان: اثر قیدقابلیت فرجام خواهی ذیل رای پیام: قید یا عدم قید قابلیت فرجام خواهی در ذیل رای، تاثیری در اصل قابلیت یا عدم قابلیت فرجام رای ندارد؛ بنابراین اگر رایی غیر قابل فرجام توصیف شود محکوم علیه می تواند بدون اعتناء به این توصیف، در مهلت مقرر از آن فرجام خواهی کند.

ابلاغ نسخه ثانی دادخواست فرجامی به وکیل فرجام خوانده که برای مرحله فرجام به وی اختیاری تفویض نشده صحیح نیست. در این فرض دادخواست فرجامی به شخص فرجام‌خوانده ابلاغ شده و پس از پایان مهلت پاسخگویی، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می شود.

1- اگر فرجامخواه در زمان اجرا شدن فرآیند دادرسی در زندان باشد، عدم رفع نقص مربوط به استفاده از فرم چاپی و ابطال تمبر در فرصت اعلامی برای وی طبیعی بوده و عذر موجه تلقی می شود.2- در صورتی که زوج به دلیل شکایت زوجه در امر ترک انفاق، محکوم شده و در زندان به سر می برد، زوجه نمی تواند به این جهت مدعی عسر و حرج در زندگی مشترک و متقاضی طلاق باشد.

در تعهدات مربوط به تحویل وجه نقد، تعیین وجه التزام یا خسارت تاخیر تادیه از نوع وجه نقد، ربا محسوب شده و چنین شرطی باطل و بلااثر است. بنابراین در چنین تعهداتی تنها از تاریخ مطالبه طلب و با احراز تمکن مدیون و تغییر فاحش در قیمتها برابر شاخص تورم بانک مرکزی، امکان مطالبه کاهش ارزش پول قابل بررسی است. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه تا زمان اجرای حکم پیام: مطالبه خسارت تاخیر تادیه دین تا زمان اجرای حکم، با توجه به اینکه مربوط به زمان آینده است و در زمان رسیدگی هنوز کاهش ارزش پول و تغییر فاحش قیمتها معلوم نیست، نمی تواند موضوع بررسی و صدور حکم قرار گیرد.

درصورتی که به موجب گزارش اصلاحی، زوجین توافق کنند که زوج حق طلاق را به همسرش واگذار کند، این عبارت صرفا به منزله تعهد به واگذاری حق وکالت در طلاق است و منجزا به اعطای این وکالت اشاره ندارد. بنابراین زوجه نمی تواند با استناد به آن تقاضای طلاق کند.

در صورتی که وکیل حق اقدام در مرحله تجدیدنظر را داشته باشد، ابلاغ رای بدوی به وی معتبر است و تاریخ این ابلاغ در خصوص فرجام خواهی از رای بدوی نیز اعتبار دارد.

دعوی به خواسته ابطال تقسیم ماترک، از دعاوی غیرمالی محسوب می شود. بنابراین حکم صادره در این دعوی، قابلیت فرجام خواهی ندارد. زیرا در ردیف آراء قابل فرجام احصا شده در قانون قرار ندارد.

شکایت از قرار رد دادخواست فرجام خواهی مستلزم ارایه دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی جداگانه است، لذا صرف شکایت از قرار مزبور در برگه عادی، قابلیت رسیدگی ندارد.

در محاسبه رعایت مهلت فرجام خواهی، ابلاغ دادنامه توسط دادگاه صادرکننده رای و تقدیم دادخواست به این دادگاه، ملاک است. بنابراین در صورتیکه رای از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد (هرچند در مقام تایید دادنامه بدوی)، اقدامات دفتر دادگاه نخستین در خصوص ابلاغ دادنامه و تبادل لوایح نسبت به آن، صحیح نیست.

ثبت دادخواست فرجام خواهی در دفتر دادگاه صادر کننده رای فرجامخواسته، ابتدای فرجام خواهی محسوب می شود؛ بنابراین تقدیم دادخواست به مرجع دیگر حتی دادگاه صادر کننده دادنامه نخستین، موثر در مقام نیست.

محاسبه هزینه دادرسی دعوی مرتبط با مال غیر منقول، در صورتی بر مبنای ارزش معاملاتی ملک انجام می شود که ارزش معاملاتی از مبلغ تقویم شده بیشتر باشد؛ در غیر اینصورت هزینه دادرسی بر مبنای مبلغی تقویمی محاسبه می گردد.

در صورتی که دادنامه فرجام خواسته متضمن صدور حکم نسبت به دعاوی متعدد مالی باشد، هزینه دادرسی هرکدام در مرحله فرجام خواهی، به تفکیک محاسبه و پرداخت می شود.

بناها و موسسات عام المنفعه ای که دلیلی بر وقفیت آن ها موجود نباشد در مالکیت سازندگان و ایجادکنندگان باقی می ماند.

دعوای ابطال سند وقف نامه، داخل در عنوان دعوای راجع به اصل وقفیت بوده و رای صادره در این دعوا، قابل فرجام خواهی است.

درصورتی که ذیل رای دادگاه قابلیت فرجام خواهی آن ذکر نشود، مورد از مصادیق اصلاح رای توسط دادگاه نیست بلکه عدم ذکر قابلیت فرجام خواهی در رای دادگاه مانع از پذیرش و استماع دادخواست فرجامی نخواهد بود.

پس از قطعی شدن حکم رد دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، باید اخطاریه ای مبنی بر پرداخت هزینه دادرسی برای محکوم علیه ارسال شود و قبل از ارسال این اخطاریه صدور قرار رد دادخواست صحیح نیست.

صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دیوان عالی کشور امکان پذیر نیست و چنانچه قرار مذکور در مقام فرجام خواهی صادرشده باشد دیوان عالی کشور آن را قرار رد دادخواست فرجام خواهی تلقی می کند.

مبنای احتساب مواعد ابلاغ آراء جهت احراز طرح فرجام خواهی در مهلت مقرر، رای اصلی است و رای اصلاحی مبنای احتساب مواعد ابلاغ آراء شناخته نمی شود.

با وجود وکیل، ابلاغ اوراق قضایی به موکل اعتبار ندارد و هرگونه اخطار از جمله اخطار رفع نقص، می بایست به وکیل ابلاغ شود.

رایی که در مقام تجدیدنظرخواهی نسبت به قرار رد دادخواست تجدیدنظر صادر شده جزو آرای قابل فرجام مصرح در قانون آیین دادرسی مدنی نبوده و قابلیت رسیدگی در دیوان عالی کشور را ندارد.

فرجام خواهی با تقدیم دادخواست به دادگاه صادرکننده رای قطعی به عمل می آید و تاریخ تقدیم دادخواست به دادگاه مذکور ابتدای فرجام خواهی محسوب می شود بنابراین تقدیم دادخواست فرجامی، به دادگاه صادرکننده رای غیرقطعی و ثبت دادخواست و انجام تبادل لوایح توسط این دادگاه فاقد آثار قانونی می باشد.