آرای قضایی مرتبط با ماده 368
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۱۳ مورد
آرای دادگاههای تجدیدنظر استان قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- مبنای احتساب مهلت اعتراض به آرای اصلی و اصلاحیآرای اصلی و اصلاحی هم به صورت توأم و هم به صورت مستقل، قابلیت اعتراض یا تجدیدنظر یا فرجام خواهی را دارند بنابراین تاریخ ابلاغ رأی اصلاحی را نباید مبدأ محاسبه مهلت برای اعتراض نسبت به رأی اصلی (در این مورد فرجام خواهی) قرار داد و قائل به تبعیت اصل از فرع در این زمینه گردید.
- تشریفات فرجامخواهی توسط دادستانفرجام خواهی با تقدیم دادخواست به دادگاه صادرکننده رأی به عمل می آید و اطلاق ماده قانونی در این خصوص شامل دادستان نیز می شود.
- خواندگان دعوای اثبات نسبدر دعوای اثبات نسب، در صورت فوت فردی که خواهان خود را منتسب به وی می داند دعوی می بایستی به طرفیت وراث اقامه می شد و بر فرض نبودن وارث با توجه به قوانین موضوعه من جمله مواد 866 قانون مدنی و 327 و 328 قانون امور حسبی حاکم (دادستان) باید طرف دعوی قرار گیرد.
- فرجامخواهی از رای صادره در خصوص ابطال اجاره موقوفهصرفا دعاوی راجع به اختلافات مربوط به اصل وقف در زمره آرای قابل فرجام است. لذا دعوای ابطال اجاره به علت خروج مورد اجاره از املاک موقوفه و لذا فقدان سمت موقوفه در اجاره قابل فرجام خواهی نیست.
- مفهوم جنون موجب حجرجنون موقعی موجب حجر است که موجب اختلال تام مشاعر و اراده شود. بنابراین هر نوع جنون که از امراض روانی بوده و موجب افسردگی شده، ولی اراده و مشاع را مختل نکند، قانونا و شرعا موجب حجر و سلب مسئولیت نیست.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواقرار رد دعوا به دلیل عدم تصریح قانون آیین دادرسی مدنی به قابلیت رسیدگی فرجامی به قرار فوق، قابل فرجام خواهی نیست.
- فرجام خواهی نسبت به قرار عدم استماع دعواقرار عدم استماع دعوا جزء قرارهای قابل فرجام خواهی نیست.
- قابلیت فرجام از رأی صادره در خصوص گواهی حصر وراثتعلیرغم تصریح قانون امور حسبی بر قابل فرجام بودن رأی صادره در خصوص گواهی حصر وراثت، نظر به تأخر تاریخ تصویب قانون آیین دادرسی نسبت به قانون امور حسبی و احصاء آراء قابل فرجام در آن، رأی دادگاه تجدیدنظر در خصوص گواهی حصر وراثت قابل فرجام نیست.
- فرجام خواهی نسبت به دعاوی راجع به امور فرعی وقفتنها آراء راجع به اصل وقف که از دادگاه تجدید نظر صادر شده باشد قابل فرجا م خواهی است و دعاوی راجع به امور فرعی قابل فرجام خواهی نیست.
- اختلاف در میزان مهریه بین زوجینمهرالمثل مربوط به موردی است که در عقد مهریه تعیین نشده باشد یا مجهول باشد و شامل حالتی که طرفین در میزان مهریه با هم اختلاف دارند نمیشود.
- فرجام خواهی نسبت به قرار ابطال دادخواست تایید شده توسط دادگاه تجدیدنظرقرار ابطال دادخواستی که از سوی دادگاه بدوی صادر میشود و در دادگاه تجدیدنظر نیز عینا تأیید میگردد قابل رسیدگی فرجامی نیست.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی(1)- از آنجا که بسیاری از افراد با وجود سلامتی کامل ممکن است گهگاهی دچار حالات تشنج شوند، وقوع نادر این حالت در زوجه نمی تواند از علل فسخ نکاح تلقی گردد. (2)- خیار فسخ نکاح فوریت دارد و اعمال آن بعد از گذشت مدت طولانی (۱۸ ماه از تاریخ اطلاع از این عارضه)، بر اساس ظاهر نشان می دهد احتمالا چنین امری از ابتدای عقد وجود نداشته است.
- فرجام خواهی از نحلهاگر دادگاه تجدیدنظر تنها در مورد نحله رای صادر کرده و در مورد اصل موضوع دادنامه تجدیدنظر خواسته مبنی بر تایید گواهی عدم امکان سازش طلاق یا نقض آن اظهارنظر نکرده باشد رای از قابلیت فرجام برخوردار نیست زیرا نحله از آرای احصایی قابل فرجام محسوب نمی شود.