لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 368
قانون آیین دادرسی مدنی — ۶۰ مورد
آرای دادگاههای تجدیدنظر استان قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدعاوی مربوط به تنظیم و صدور شناسنامه و اثبات تابعیت از دعوی اثبات نسب متمایز بوده و قرارهای صادره در آنها قابل فرجام خواهی نیستند.
- خوانده دعوی اصلاح نوع عقد نکاح در فرض فوت زوجدر دعوای اصلاح نوع عقد نکاح به طرفیت زوج متوفی باید ورثه وی به عنوان افراد ذینفع خوانده دعوی قرار گیرند.
- قابلیت فرجام از حکم الزام زوج به ثبت نکاححکم بر الزام زوج به ثبت واقعه نکاح قطعی محسوب میشود و قابل فرجام خواهی نیست.
- تفاوت حجر و ورشکستگیقیاس ممنوعیت ها و محدودیت هایی که در مورد تاجر ورشکسته اعمال می شود با حجر، قیاس مع الفارق است؛ زیرا حجر موضوع قانون مدنی کیفیتی نفسانی و ذهنی است که عارض شخص می شود و با احراز آن از دخالت در اموال و حقوق مالی خود محروم می گردد؛ درحالیکه در ورشکستگی به منظور حقوق طلبکاران، ورشکسته به حکم قانون در عین سلامت عقل اهلیت استیفا از حقوق مالی خود را برای مدتی از دست می دهد. عنوان: فرجام خواهی از تصمیم ادگاه مبنی بر رد اعتراض ثالث به ورشکستگی پیام: تصمیم دادگاه مبنی بر رد اعتراض ثالث نسبت به حکم ورشکستگی قابل فرجام خواهی نیست.
- رسیدگی فرجامی نسبت به دعاوی مرتبط با وقفرسیدگی فرجامی نسبت به احکام با موضوع وقف صرفا راجع به اصل وقف بوده و قابل تسری به سایر دعاوی مرتبط با موضوع وقف نیست.
- امتناع مادر از پذیرش حضانتحضانت اطفال، حق و تکلیف ابوین است؛ بنابراین، در صورتی که مادر جهت اثبات عدم توانایی خویش دلیلی به دادگاه ارایه نکند، حتی با وجود امتناع، حضانت در دوره اولویت، به او محول می شود.
- درخواست طلاق به علت سوء معاشرت زوجیک فقره محکومیت قطعی زوج به پرداخت دیه به علت ایراد ضرب به زوجه، مصداق سوء معاشرت مستمر موجب حق طلاق نیست.
- فرجام خواهی از حکم صادره در دعوی الزام به تمکیندر صورتیکه در دعوی طلاق از ناحیه زوجه،دعوی متقابل به خواسته الزام به تمکین اقامه شود، هرچند که ذیل رای صادره عبارت "قابل فرجام خواهی است" قید می شود، حکم ناظر به دعوی تمکین قابل اعتراض در دیوان عالی کشور نیست. زیرا تمکین از احکام مصرح قابل فرجام خواهی نبوده و از متفرعات دعوی اصلی (طلاق) نیز محسوب نمی شود.
- قانون حاکم بر حضانت اطفال اقلیت های مذهبیموضوع حضانت قانونا جزء احوال شخصیه محسوب نمی شود. بنابراین در صورتی که زوجین متقاضی طلاق اهل تسنن باشند، حضانت از شمول احکام مذهب آنان خارج و مشمول مقررات حاکم در کشور خواهد بود.
- درخواست طلاق دلیل ضربوجرح عمدی توسط زوجبا یک بار ضرب وجرح عمدی زوجه سوء رفتار زوج نسبت به زوجه و در نتیجه عسر و حرج محقق می شود و نیازی به استمرار آن نیست.
- فرجامخواهی در دعوای راجع به تعدی و تفریط متولیدعوا راجع به تعدی و تفریط متولی، دعوا راجع به اصل وقفیت نیست بنابراین قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- فرجامخواهی از رای دادگاه در دعوای ابطال رای داوررای صادره در دعوای ابطال رای داور غیرقابل فرجام خواهی است.
- ضمانت اجرای عدم اهلیت خواهانچنانچه خواهان محجور باشد، دعوا غیر قابل استماع است و دادگاه باید قرار عدم اهلیت خواهان را صادر کند. عنوان: امکان تعیین وکیل توسط محجور پیام: محجور شخصا نمیتواند برای خود وکیل انتخاب نماید و قبل از تعیین قیم برای او، طرح دعوی از ناحیه وکیل، موقعیت قانونی ندارد .
- فرجام خواهی از گواهی عدم امکان سازش ناشی از اعمال شروط ضمن عقد نکاحگواهی عدم امکان سازش صادره از دادگاه در مقام اعمال وکالت ناشی از تحقق شروط ضمن عقد نکاح ، طلاقی است باین و از نوع قضایی بنابراین در ماهیت امر تفاوتی با حکم طلاق ناشی از عسروحرج زوجه ندارد و تنها در برخی از موارد شکلی تفاوت هایی با یکدیگر دارند از این رو هر دو قابل فرجام خواهی هستند.
- مالکیت منابع واقع در اراضی موقوفهمنابع واقع در اراضی موقوفه، موقوفه محسوب می شوند.
- فرجامخواهی از قرار عدم استماع دعواقرار عدم استماع دعوا هرچند جزء قرارهای قابل فرجام ذکر نشده است اما این موضوع از باب مسامحه قانونگذار بوده و باید آن را قابل فرجام دانست.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواقرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی، جزء قرارهای قابل فرجام ذکر نشده بنابراین قابل فرجام خواهی نیست.
- اثبات رجوع در زمان عدهبرای اثبات رجوع در زمان عده، شهادت باید به صراحت بر رجوع در زمان عده دلالت کند؛ در غیر این صورت موثر در مقام نیست
- تقاضای طلاق به دلیل ترک انفاق زوجعدم پرداخت نفقه در صورتی از موجبات طلاق محسوب می شود که زوج پس از صدور رای مبنی بر محکومیت به پرداخت نفقه و در فرآیند اجرا، از پرداخت آن استنکاف نماید که این امر شامل موردی نیز می شود که به علت مجهول المکان بودن زوج، رای اجرا نشود.
- فرجام خواهی در دعوای الزام به تنظیم سند اجاره نامه موقوفهرای صادره در خصوص خلع ید از اعیانی ملکی که عرصه آن وقف است، قابل فرجام خواهی نیست زیرا تنها آراء مربوط به اصل وقفیت قابل فرجام است.
- تاثیر سوابق محکومیت کیفری متعدد در تحقق عسر و حرجصرف داشتن سوابق کیفری متعدد درحالی که بخشی از آن متعلق به قبل ازدواج یا غیر مرتبط با روابط زوجیت (برای مثال مربوط به امور مالی) باشد، موجب تحقق عسر و حرج زوجه نخواهد بود.
- مرجع صالح در تشخیص قابلیت فرجامخواهیدادگاهی که دادخواست فرجام خواهی به آن تقدیم می شود اختیار دخالت در ماهیت فرجام خواهی را نداشته و تشخیص قابلیت فرجام خواهی از دادنامه مورد اعتراض یا عدم آن، با دیوان عالی کشور است نه دادگاهی که دادخواست فرجامی به آن تقدیم شده است.
- بذل مهریه در طلاق به استناد عسر و حرجزوجه ای که مدعی عسر و حرج است باید تمام مهریه یا لااقل قسمت عمده آن را در قبال طلاق بذل کند تا اولا قرینه ای بر صحت ادعای عسر و حرج وی بوده و ثانیا مستلزم عسر و حرج زوج نباشد.
- نظر مشورتی دیوانعالی کشوردیوان عالی کشور جایگاهی در ارایه ی نظریه مشورتی ندارد و تنها در خصوص موضوعاتی که قابل فرجام باشد می تواند اظهارنظر کند.
- مبنای احتساب مهلت اعتراض به آرای اصلی و اصلاحیآرای اصلی و اصلاحی هم به صورت توام و هم به صورت مستقل، قابلیت اعتراض یا تجدیدنظر یا فرجام خواهی را دارند بنابراین تاریخ ابلاغ رای اصلاحی را نباید مبدا محاسبه مهلت برای اعتراض نسبت به رای اصلی (در این مورد فرجام خواهی) قرار داد و قایل به تبعیت اصل از فرع در این زمینه گردید.