هرگاه یکی از اصحاب دعوا فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان که به موجب آن سمت، داخل دادرسی شده زایل گردد دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام میدارد. پس از تعیین جانشین و درخواست ذینفع، جریان دادرسی ادامه مییابد مگر اینکه فوت یا حجر یا زوال سمت یکی از اصحاب دعوی تاثیری در دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد که در این صورت دادرسی نسبت به دیگران ادامه خواهد یافت.
ماده ۱۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی
قانون آیین دادرسی مدنی › باب سوم - دادرسی نخستین › فصل پنجم - توقیف دادرسی و استرداد دعوا و دادخواست
آرای قضایی مرتبط
۵ مورد- تکلیف دادگاه در فرض فوت خوانده پیش از تقدیم دادخواستدر صورتی که پیش از تقدیم دادخواست نخستین خوانده فوت نموده باشد، دادگاه قرار رد دعوی صادر می کند و عدم اطلاع خواهان از فوت خوانده در زمان طرح دادخواست، تاثیری در این امر ندارد.
- تکلیف دادگاه در فرض عدم امکان تعیین تاریخ آغاز حجردر مواردی که تعیین تاریخ ابتلا به حجر ممکن نباشد، اثر حجر از تاریخ قطعیت حکم مترتب میشود و تسری اثر حجر به قبل از این تاریخ مستلزم اثبات وجود علت حجر در آن زمان است. بنابراین در فرض ناممکن بودن تشخیص تاریخ آغاز حجر، دادگاه نمی تواند اثر حجر را از زمان تاریخ تقدیم دادخواست جاری سازد.
- انتقال حق تولیت موقوفه به وراثمتولی، صرفا نماینده موقوفه -که خود دارای شخصیت حقوقی است- می باشد؛ بنابراین با فوت متولی، حقوق وی به وراث حین الفوتش منتقل نمی شود، مگر آنکه در وقف نامه به صراحت به این امر اشاره شده باشد.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل عقب ماندگی ذهنی زوجهعقب ماندگی ذهنی زوجه از عیوب موجب فسخ نکاح مندرج در قانون مدنی نیست؛ بنابراین درخواست فسخ نکاح به دلیل صدور حکم حجر ناشی از عقب ماندگی ذهنی وی پذیرفته نمی شود.
- خواندگان دعوای مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف ترکهدرصورتی که یکی از وراث، دعوای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف ملک داخل در ترکه را فقط علیه برخی از وراث طرح نماید، دادگاه قرار عدم استماع دعوا صادر می نماید.
نشستهای قضایی مرتبط
۱۳ مورد- نشست قضایی درباره بررسی جواز طرح دعوی انتقال منافع مال غیر توسط انتقال گیرندهدر صورتی که در پرونده فروش مال غیر، متهم مالی را بدون اجازه مالک به دیگری اجاره داده و مالک قبل از انقضای اجاره، مال را به شخص دیگری منتقل نماید، آیا انتقال گیرنده به عنو
- نشست قضایی درباره صدور حکم و فوت خواندهشخصی دعوی الزام به تنظیم سند رسمی مطرح می کند. خوانده قبل از صدور حکم فوت می کند و قاضی متوجه نمی شود و حکم بر الزام به تنظیم سند رسمی صادر می کند. حکم در اجرای احکام است
- نشست قضایی درباره دعوی علیه محجوراقامه دعوی به طرفیت محجور قابل استماع است یا خیر؟ نظر هییت عالی: دعوی به طرفیت محجور که فاقد اهلیت استیفاء یا تصرف و یا فاقد رشد معاملی است، قابلیت استماع ندارد؛ مگراینک
- نشست قضایی درباره انقلاب دعوی به سبب فوت خواهان در دعوی تقابلورثه شخص الف عبارتند از پدر و مادر و همسر و فرزند، همسر متوفی از دیه متوفی حقوق قانونی خود را مطالبه و اخذ می نماید. پدر متوفی با ارایه یک برگ چک مدعی بدهکار بودن متوفی ب
- نشست قضایی درباره دعوی اعسار از هزینه دادرسی مرحله واخواهی و فوت واخواه و تکلیف دادگاهدر صورتی که واخواه ضمن واخواهی درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نموده باشد و بعد از تقدیم دادخواست فوت نماید برای ادامه جریان دادرسی با لحاظ ماده ۱۰۵ قانون آیین دا
- نشست قضایی درباره فوت تجدیدنظرخواه (خوانده بدوی) و کیفیت بررسی لایحه ارسالی ورثهخواهان دادخواستی به طرفیت خوانده تقدیم نموده، دادگاه بدوی پس از رسیدگی مبادرت به صدور رای له خواهان می نماید. محکوم علیه (خوانده) اقدام به تجدید نظر خواهی نمود. درحین رسی
- نشست قضایی درباره فوت محکوم علیه قبل از طرح دعوا و اجرای حکم صادر شده علیه متوفی یا وراثدر صورتی که حکمی علیه شخصی صادر و ابلاغ آن با نشر آگهی انجام و متعاقب قطعیت آن اجراییه نیز صادر شود در مرحله اجرا با استعلام از اداره ثبت احوال مشخص شود که محکوم علیه اصل
- نشست قضایی درباره طرح دعوا علیه محجورهرگاه خواهان اقدام به تقدیم دادخواست کند و معلوم شود که خوانده به علت حجر (صغرسن یا جنون و...) اهلیت قانونی ندارد تکلیف چیست؟ نظر هییت عالی: در صورتی که خواهان دعوا خود
- نشست قضایی درباره طرح دعوا به طرفیت خوانده فاقد اهلیتآیا طرح دعو ا به طرفیت خوانده فاقد اهلیت، صحیح و قابل پذیرش است؟ مستندات پذیرش یا عدم پذیرش و نیز نتایج حاصله در هر مورد چیست؟ نظر هییت عالی: اشخاصی که از تصرف در اموال
- نشست قضایی درباره فوت خوانده قبل از طرح دعوادر صورتی که خوانده دعوا قبل از تقدیم دادخواست و طرح دعوا از ناحیه خواهان فوت کند و خواهان به این امر توجهی نکرده باشد؛ تکلیف دادگاه چیست؟ نظر هییت عالی: دعوا بر میت اعم
- نشست قضایی درباره توقف جریان دادرسی در صورت فوت اصحا ب دعو ا و ادامه جریان دادخواستی با معرفی قایم مقام قانونی متوفاچنان چه در اجرای ماده ۱۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی وانقلاب به لحاظ فوت یکی از اصحاب دعوا قرار توقیف دادرسی صادر شود آیا لزوما باید گواهی حصر وراثت ارایه کر
- نشست قضایی درباره تقدیم دادخواست به طرفیت شخص متوفیدر صورتی که دادخواست ابتدا به طرفیت شخص متوفا تقدیم شود دادگاه چه تصمیمی اتخاذ می نماید؟ نظر هییت عالی: مطابق ماده ۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور