آرای قضایی مرتبط با ماده 474
قانون آیین دادرسی کیفری — ۵۷۳ مورد
درخواست اعاده دادرسی در مورد احکام محکومیت قطعی دادگاهها اعم از آنکه حکم مذکور به اجراء گذاشته شده یا نشده باشد در موارد زیر پذیرفته میشود:
الف- کسی به اتهام قتل شخصی محکوم شود و سپس زنده بودن وی محرز گردد.
ب- چند نفر به اتهام ارتکاب جرمی محکوم شوند و ارتکاب آن جرم به گونه ای باشد که نتوان بیش از یک مرتکب برای آن قائل شد.
پ - شخصی به علت انتساب جرمی محکوم شود و فرد دیگری نیز به موجب حکمی از مرجع قضائی به علت انتساب همان جرم محکوم شده باشد، به طوری که از تعارض و تضاد مفاد دو حکم، بی گناهی یکی از آنان احراز گردد.
ت- درباره شخصی به اتهام واحد، احکام متفاوتی صادر شود.
ث- در دادگاه صالح ثابت شود که اسناد جعلی یا شهادت خلاف واقع گواهان، مبنای حکم بوده است.
ج - پس از صدور حکم قطعی، واقعه جدیدی حادث و یا ظاهر یا ادله جدیدی ارائه شود که موجب اثبات بی گناهی محکوم علیه یا عدم تقصیر وی باشد.
چ- عمل ارتکابی جرم نباشد و یا مجازات مورد حکم بیش از مجازات مقرر قانونی باشد.
- ضبط اموال و وسایل ارتکاب جرمضبط گوشی تلفن همراه محکوم علیه به استناد ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی و ۱۴۸ قانون ایین دادرسی کیفری به عنوان ابزار جرم صحیح نیست؛مانند اینکه قلم نویسنده نشر اکاذیب بعنوان ابزار جرم ضبط شود یا خانه ای که درآن جرمی واقع شده است ضبط گردد، در حالی که منظور از وسیله ارتکاب جرم، وسایل و ابزاری است که نگهداری آن صرفا برای ارتکاب جرم باشد؛ اما گوشی تلفن همراه ده ها استفاده مفید دارد، هرچند ممکن است مورد استفاده مجرمانه نیز قرار گیرد.
- جهات اعاده دادرسیهرگاه شعبه رسیدگی کننده به تقاضای اعاده دادرسی یکی دیگر از جهات اعاده دادرسی را غیر از آن جهتی که مورد تقاضای محکوم علیه قرار گرفته محرز بداند، حسب تشخیص خود اعاده دادرسی را خواهد پذیرفت.
- درخواست اعاده دادرسی به استناد کذب بودن شهادت شهوداعاده دادرسی به جهت ثبوت کذب شهادت شهود مستند حکم، ناظر به مواردی است که کذب شهادت آنان قبل از استدعای اعاده دادرسی در محاکم مربوطه به اثبات رسیده باشد.
- محدوده رسیدگی دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشوردادگاه تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور فقط نسبت به انچه مورد تجدیدنظرخواهی یا فرجام خواهی است، رسیدگی می کند و قاعده منع اصلاح رای به ضرر تجدیدنظرخواه مانع از آنست که مراجع مذکور به آن قسمت از رای که مطمح نظر تجدیدنظرخواه نیست ورود و اظهارنظر نمایند، زیرا تجدیدنظرخواه یا فرجام خواه قصد داشته است با تجدیدنظرخواهی یا فرجام خواهی به حکم وضعیت بهتری نسبت به قبل پیدا کند.
- موجبات اعاده دادرسی کیفریجهات پذیرش اعاده دادرسی منحصر در موارد مصرح قانونی است و تقاضایی که متضمن دفاع در خصوص ماهیت جرم انتسابی باشد، موثر در تجویز اعاده دادرسی نیست .
- استرداد درخواست اعاده دادرسیدر صورت استرداد درخواست اعاده دادرسی موضوع ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری از سوی محکوم علیه یا وکیل او، شعبه رسیدگی کننده مبادرت به صدور قرار ابطال دادخواست اعاده دادرسی خواهد کرد.
- تقاضای اعاده دادرسی نسبت به رفع ابهام و اجمال از رای قطعیبا توجه به صراحت ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری که مقرر داشته در مورد احکام محکومیت قطعی دادگاه ها و با وجود شرایط مذکور در آن ماده درخواست اعاده دادرسی قابل پذیرش است. با این وصف تصمیم دادگاه در قالب رفع ابهام و ارشاد، رای محکومیت محسوب نمی شود. و در نتیجه از شمول اعاده دادرسی موضوع ماده 474 این قانون خارج است.
- شرط اعمال مجازات جایگزین حبستعیین مجازات جایگزین حبس مشروط به این است که به حال متهم مناسبتر باشد؛ بنابراین تعیین مجازات جایگزین حبس به میزان بیش از جزای نقدی اصلی مقرر در قانون، فاقد وجاهت قانونی و موجب تجویز اعاده دادرسی است.
- شرایط صدور حکم به مجازات تکمیلی از نوع خدمات عمومی رایگاندادگاه در صدور حکم به انجام خدمات عمومی رایگان مکلف است بدوا رضایت متهم از جهت نوع، مدت و ساعات خدمات عمومی رایگان را اخذ و سپس به صدور رای مبادرت نماید؛ در غیر این صورت موضوع از موارد تجویز اعاده دادرسی است.
- تجویز اعاده دادرسیچنانچه دادگاه تجدیدنظر استان در رسیدگی به پرونده به احکام برائت صادره در شعب بدوی توجه ننموده و در آن موضوع حکم محکومیت صادر نماید، به منزله تعیین مجازات مضاعف بوده و از موارد تجویز اعاده دادرسی است.
- تاثیر پذیرش اعاده دادرسی متهم دیگرپذیرش اعاده دادرسی متهم دیگر؛ ولو اینکه اتهامشان واحد باشد و در نتیجه برای ان متهم منجر به برائت شود، مدرک جدید برای اعاده خواه محسوب نمی شود؛ چرا که موضوع هر متهم وابسته به شرایط و وضعیت خاص خودش بوده که توسط دادگاه ها چه بدوی و چه تجدیدنظر لحاظ می شود.
- تاثیر صغر سن در تحقق بزه اخلال در نظم عمومیبا توجه به اینکه متهم صغر سن داشته است؛ لذا اساسا امکان اخلال در نظم عمومی از جانب نامبرده قابل تصور نیست. به عبارتی دیگر دادگاه با تشخیص صغر سن عنصر روانی بزه اخلال در نظم عمومی را وارد ندانسته است لذا حکم به برائت متهم صادر نموده است.
- موجبات اعاده دادرسی نبودن دفاعیات ماهویاصولا بررسی دفاعیات ماهیتی در مرحله رسیدگی در دادگاه انجام می گیرد و نقد و ارزیابی مبانی و استدلال آرا و تاکید بر عدم ارتکاب بزه یا عدم تحقق ارکان آن و ایراد به شیوه رسیدگی و نحوه احراز بزهکاری و مجازات تعیین شده یا مستندات قانونی دادگاه از موارد تجویز و انطباق با هیچ یک از بندهای ماده ۴۷۴قانون ایین دادرسی کیفری به شمار نمی اید.
- ورود ضرر به شاکی به عنوان شرط تحقق جرم جعلیکی از شرایط تحقق بزه جعل، ورود ضرر به شاکی می;باشد و چنانچه ورود ضرر احراز نشود، جرم جعل تحقق نمی یابد و به تبع آن، استفاده از سند مجعول هم منتفی است.
- عدم صدق عنوان ارتشا بر گرفتن قرضدریافت قرض به قصد استرداد تخلف محسوب میشودامانمی توان ان را عنوان رشوه یا اخذ رشوه تلقی کرد.
- موجبات تجویز اعاده دادرسیعدم جزمیت و قطعیت شاکی در بیان شکایت و ادعا، به جهت حصول شبهه در احراز مجرمیت از موجبات قبول درخواست اعاده دادرسی به استناد بندچ ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری می باشد.
- قابلیت تعلیق اجرای مجازات انفصال دائم از خدمات دولتیتصمیم دادگاه بر عدم پذیرش درخواست محکوم علیه دایر بر تعلیق بقیه مجازات انفصال او از جمله ارای قابل اعاده دادرسی نیست .
- حکم به مجازات حداکثر و لزوم ذکر علت آنمطالب مطروحه از ناحیه آقای وکیل مستدعی اعاده دادرسی از جمله صدور حکم به مجازات حداکثر و لزوم ذکر علت آن ، نحوه اعمال ماده ۱۳۴ و قواعد مذکور در آن کفایت انطباق با شقوق مورد استناد از ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری را ننموده؛ زیرا اولا: دادنامه قبل از اصلاح قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ صادر شده است. به علاوه عدم ذکر جهات تعیین مجازات حداکثر از موجبات نقض دادنامه صادره نیست.
- تجویز اعاده دادرسی به دلیل شناسایی قاتلنظر به اینکه قاتل دستگیر و محاکمه و به قصاص نفس در قبال کشتن عمدی مقتول محکوم و رای صادره در این شعبه از دیوان عالی کشور ابرام و به مرحله اجرای درامده است.اعاده دادرسی درباره دادنامه سابق الصدور حاوی رای به الزام بیت المال به پرداخت دیه مقتول یاد شده در حق ورثه و اولیای دم با استناد به بند ج ماده ۴۷۴ و مواد ۴۷۶ و ۴۷۸ ق.ا.د.ک تجویز می گردد.
- کلاهبرداری از طریق صدور چک بلا محلصدور و تحویل چک فاقد امضا و یا بلا محل تابع قانون خاص صدور چک بوده و عملیات متقلبانه جهت ارتکاب کلاهبرداری محسوب نمی شود.
- آراء قابل اعاده دادرسینظر به این که دادنامه مورد تقاضای اعاده دادرسی غیر قطعی است و ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری 1392 درخصوص احکام قطعی دادگاه هاست، لذا تقاضای اعاده دادرسی نسبت به احکام غیرقطعی قابلیت طرح ندارد.
- دایر کردن و اداره نمودن مرکز فساد و فحشاءرکن مادی بزه دایر کردن مرکز فساد و فحشاء با برگزاری مجلس پارتی و جشن های مختلط مطابقت نداشته و تفسیر موسع از قوانین جزایی می باشد.
- دایر کردن و اداره نمودن مرکز فساد و فحشاءتطبیق رکن مادی بزه دایر کردن مرکز فساد و فحشاء با برگزاری پارتی و جشن های مختلط، نوعی تفسیر موسع قوانین جزایی است.
- اعاده محکوم به محل اجرای تبعید یا نفی بلدوفق ماده 144 آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، دیات، شلاق، تبعید، نفی بلد، اقامت اجباری و منع از اقامت در محل یا محلهای معین 1398، در صورتی که محکوم به تبعید یا نفی بلد ، محل را بدون اذن قاضی اجرای احکام کیفری ترک کند، به دستور وی دستگیر و تحتالحفظ به محل اجرای حکم اعاده میشود.
- صدور چک بدون امضاصدور و تحویل چک بدون امضا تابع قوانین صدور چک بوده و مصداق انجام عملیات متقلبانه جهت ارتکاب کلاهبرداری نمی باشد.