رای وحدت رویه شماره 791 مورخ 1399/4/17 هیات عمومی دیوان عالی کشور درباره لزوم سبق احراز تقصیر یا اشتباه قاضی در دادگاه عالی انتظامی قضات بر رسیدگی به دعوای جبران خسارت ناشی از تقصیر یا اشتباه قاضی: با عنایت به ماده ۳۰ قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390/7/17 رسیدگی به دعوای جبران خسارت ناشی از تقصیر یا اشتباه قاضی موضوع اصل یکصد و هفتاد و یکم (۱۷۱) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در دادگاه عمومی حقوقی تهران منوط به احراز تقصیر یا اشتباه قاضی در دادگاه عالی انتظامی قضات است. بنابراین مدعی ورود خسارت مذکور ابتدا باید درخواست خود را به دادگاه عالی انتظامی قضات تقدیم و پس از احراز تقصیر یا اشتباه قاضی، دعوا را حسب مورد، به طرفیت قاضی مقصر یا دولت در دادگاه عمومی حقوقی صالح اقامه کند. بر این اساس، رای شماره ۰۰۶۴۶ مورخ 98/4/30 شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر استان تهران تا حدی که با این نظر انطباق دارد به اکثریت آراء صحیح و قانونی تشخیص داده می شود. این رای طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور و سایر مراجع اعم از قضایی و غیر آن لازم الاتباع است.
رای وحدت رویه شماره 790 (قبلی)
رای وحدت رویه شماره 792 (بعدی)
== مواد مرتبط ==
ماده 30 قانون نظارت بر رفتار قضات
اصل ۱۷۱ قانون اساسی
ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری
== نقد و بررسی ==
این رای، از پارهای جهات نمیتواند تضمین کننده برخی حقوق اساسی افراد باشد. الزام به رعایت ترتیب مراجعه به دادگاه عالی انتظامی قضات و سپس دادگاه عمومی، مسالهای است که در دسترس بودن دادگاه ها برای دادخواهی اشخاص (اصل 34) را با مانع روبه رو میکند. به علاوه، از یک طرف، تجویز صدور قرار عدم استماع دعوا، در صورت عدم رعایت ترتیبی که رای وحدت رویه مقرر کرده است، باعث صرف وقت و هزینه بیشتر دادخواه در فرآیند دادرسی میشود و از طرف دیگر، صدور این قرار موجبات بیاعتمادی دادخواهان عادی و غیرآگاه به امور حقوقی را نسبت به دستگاه قضایی فراهم خواهد کرد. بنابراین، برخلاف آنچه رای وحدت رویه شماره 791 دیوان عالی کشور معمول داشته است، به نظر میرسد تفسیر به نفع دادخواه و بر اساس حقوق اساسی وی، با عدم الزامی بودن رعایت ترتیب مراجعه به دادگاههای فوق سازگاری بیشتری داشته باشد.
== جستارهای وابسته ==
تقصیر
اشتباه قاضی
دادگاه عمومی حقوقی
دادگاه عالی انتظامی قضات
== منابع ==
رده:آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور
رده:آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور سال 1399
رای وحدت رویه شماره ۷۹۱ دیوان عالی کشور درباره سبق احراز تقصیر یا اشتباه قاضی در دادگاه عالی انتظامی قضات بر رسیدگی به دعوای جبران خسارت آن
۷۹۱ · ۱۳۹۹/۴/۱۷ · حقوقی · آیین دادرسی مدنی