پرسش
در صورتی که دلیل خواهان تقاضای سوگند خوانده باشد (اقرار وشهادت و علم قاضی وجود نداشته باشد) در حالی که سند عادی علیه خواهان می باشد و مورد انکار و تردید خواهان نیز نمی باشد و خواهان مدعی است از مفاد آن اطلاع نداشته است آیا امکان اجابت خواسته خواهان و صدور قرار اتیان سوگند وجود دارد یا خیر؟
نظر و پاسخ
در فرض سوال نظریه اقلیت مطلوب و مورد تایید هیات عالی است، در صورتی که با رعایت اصل تناظر خوانده علیه خواهان که صرفا به اتیان سوگند تمسک نموده است، سندی ارایه نماید که مورد انکار یا تردید خواهان قرار نگیرد بنا به مستنبط از ماده ۲۷۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی دعوا منقلب شده و با احراز مراتب، دادگاه بدون صدور قرار اتیان سوگند، حسب مورد حکم به بی حقی یا بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید.
با توجه به فرض سوال، اصل بر صحت و اعتبار سند عادی مورد ارایه می باشد اما این امر مانعی جهت رسیدگی دادگاه به ادعای خواهان در بی اعتباری مفاد سند از حیث عدم تحقق مفاد مندرج در آن نمی باشد، چنانچه به دلایل دیگر تحقق مفاد مندرجات سند از جانب ارایه دهنده آن به اثبات نرسد. با لحاظ مواد ۲۷۱ و ۲۷۲ آیین دادرسی مدنی امکان تقاضای سوگند از جانب خواهان در رد سند عادی ابرازی وجود دارد. و ماده ۱۳۳۵ قانون مدنی نیز در توسل به قسم مفید همان معنی است کما اینکه برابر ماده ۱۳۲۰ قانون مدنی در دعاوی که با شهادت شهود قابل اثبات است مدعی می تواند حکم به دعوی خود را منوط به قسم او نماید. حتی در کلام فقها نیز مدعی می تواند علی رغم وجود بینه اثبات ادعا را منوط به سوگند منکر نماید که این امر بیانگر اهمیت اثبات سوگند در ادله اثبات دعوی است.
در مقام رسیدگی به ادله اثبات دعوی با وجود سند نوبت به اتیان سوگند از جانب منکر نمی گردد و در فرض سوال نیز این امر جاریست.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱