پرسش
در خصوص اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری، چنانچه دادستان به رای اعتراض ننماید، لیکن شاکی به رای اعتراض کند آیا متهم می تواند تقاضای اعمال ماده ۴۴۲ و تخفیف نماید؟
نظر و پاسخ
با توجه به فلسفه وجودی ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ که کاهش یک مرحله از دادرسی و تسریع در رسیدگی و قطعیت آراء می باشد مقررات این ماده ناظر به مواردی است که پرونده امر با وجود قابلیت تجدیدنظرخواهی محکوم علیه به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی از سوی دادستان و شاکی خصوصی یا استرداد درخواست تجدیدنظر از سوی نامبردگان، قابلیت طرح در مرجع تجدیدنظر را نداشته باشد، بنابراین در فرض سوال که شاکی خصوصی از حکم صادره محکومیت، تجدیدنظرخواهی نموده است، مورد مطروحه از مصادیق ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ خارج بوده و دادگاه تجدیدنظر، مطابق مقررات رسیدگی و رای لازم را صادر خواهد نمود. بدیهی است که دادگاه تجدیدنظر مطابق ماده ۴۵۹ قانون فوق الذکر، در صورت استحقاق محکوم علیه، در مجازات وی تخفیف خواهد داد. بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان محمدیه استان قزوین، مورد تایید است.
زمانی که شاکی به رای اعتراض می کند اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری منتفی می شود؛ چرا که فلسفه قانونگذار از اعمال ماده ۴۴۲ این بوده که پرونده در همان مرحله بدوی قطعی شود و پرونده به دادگاه تجدیدنظر نرود و زمانی که پرونده قرار است به دادگاه تجدید نظر ارسال شود پس اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری منتفی می باشد.
زمانی که متهم تسلیم به رای شد و دادستان اعتراض نکرد ولی شاکی اعتراض نمود با توجه به اینکه در متن ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری سخنی از اعتراض شاکی به میان نیامده است با عنایت به قاعده تفسیر به نفع متهم دادگاه صادر کننده حکم به تقاضای متهم برای تخفیف رسیدگی کرده و پس از آنکه در مورد متهم اعمال تخفیف نمود پرونده را به دادگاه تجدید نظر ارسال می نماید.
مستندات:
تفسیر به نفع متهم و اینکه ماده ۴۴۲ سخنی از اعتراض شاکی به میان نیامده و فقط در مورد اعتراض دادستان بیان داشته که تخفیف منتفی می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷