پرسش
الف چکی در وجه حامل به مبلغ صد میلیون تومان صادر و به ب ارایه نموده است. ب چک را به جهت خرید مالی به ج منتقل نموده است و با توجه به وصول نشدن چک در سررسید، ج دادخواست جهت مطالبه وجه آن به طرفیت الف به عنوان صادرکننده و ب به عنوان ظهرنویس را تقدیم داشته است. الف در دفاع مدعی گردیده است که قبل از انتقال چک توسط ب به ج نیمی از وجه آن را به ب پرداخته و برایت ذمه حاصل نموده است. با فرض صحت ادعای الف مبنی بر پرداخت نیمی از وجه چک به ب با وصف عدم قید مراتب در متن یا ظهر چک و عدم اطلاع ج از این امر، ج مستحق مطالبه چه مقدار از وجه این چک خواهد بود؟
نظر و پاسخ
در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تایید هیات عالی است؛ زیرا صرف پرداخت بخشی از وجه چک بدون درج در متن چک از سوی صادرکننده یا ظهرنویس، مانع مسیولیت صادرکننده نسبت به پرداخت کل وجه چک در قبال دارنده با حسن نیت نمی باشد.
ج به عنوان دارنده با حسن نیت مستحق مطالبه کل وجه چک می باشد و دفاع الف مبنی بر اینکه نیمی از وجه چک را پرداخته است بر فرض صحت نیز نسبت به دارنده با حسن نیت موثر نیست؛ بلکه، به اقتضاء رفتار متعارف اشخاص در جامعه نامبرده موظف بوده با پرداخت هر میزان از وجه چک به ب مراتب را در متن یا ظهر چک درج می نموده است و با عدم درج بر علیه خود اقدام نموده و ایرادش نسبت به دارنده ثالث با حسن نیت مسموع نیست. النهایه اینکه الف پس از پرداخت می تواند به جهت دارا شدن بلاجهت، مبلغ پرداختی به ب را به موجب دادخواستی از او مطالبه نماید.
با پرداخت هر میزان از وجه چک و احراز آن توسط دادگاه برایت ذمه برای صادرکننده حاصل می گردد و قید یا عدم قید مراتب پرداخت بخشی از وجه چک در متن یا ظهر چک به لحاظ ثبوتی موثر در امر نیست بلکه تنها تاثیر آن در اثبات امر است که اگر مراتب در متن یا ظهر چک قید نشده باشد بار اثبات اینکه بخشی از مبلغ چک پرداخت شده است با صادرکننده خواهد بود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱