پرسش
چنان چه در مورد زوجه ای که با بذل مهر و سایر حق و حقوق خود و با اجابت زوج و گواهی عدم امکان سازش، طلاق توافقی (از نوع خلع) صادر شده و سپس در مهلت قانونی صیغه طلاق جاری شود و پس از چند روز باقی مانده از مدت عده، زوجه به مابذل خود رجوع کند:
الف: اگر در مدت عده، زوج از رجوع زوجه با خبر شود، آیا حق رجوع دارد؟
ب: چنان چه زوجه زمانی به مابذل رجوع کند که مدت عده به پایان نرسیده باشد لیکن در مدت عده امکان رجوع زوج به زوجه نباشد، تکلیف چیست؟
ج: چنان چه طلاق از نوع باین باشد، تکلیف چیست؟ (بند (۱ و ۲) ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی)
نظر و پاسخ
در پاسخ به سوال مطروحه که رجوع زوجه به مابذل مهر است، موارد زیر مطرح می گردد:
الف - چنان چه زوجه قبل از انقضای عده به مهر رجوع کند، طلاق مبدل به رجعی می شود و زوج می تواند رجوع کند. لیکن چنان چه زوج حاضر به پرداخت مهر نشود و این موضوع برای دادگاه احراز شود، رجوع زوجه اثری نداشته و پس از انقضای عده زوجه می تواند با مرد دیگری ازدواج نماید.
ب - اگر زوجه در مدت عده به ما بذل رجوع کند و رجوع زوج امکان نداشته باشد، پس از پایان عده زن می تواند با مرد دیگری ازدواج کند و اضافه می نماید:
ج - در ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی طلاق باین تعریف شده و در سه مورد زیر طلاق باین است؛
۱- طلاق قبل از نزدیکی ۲- طلاق یایسه ۳- طلاق خلع و مبارات مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد و در این حالت آثار طلاق به طرفین تحمیل می گردد.
با توجه به مسیله ۱۶ و ۱۷ تحریرالوسیله، جلد چهارم، کتاب خلع و مبارات و نظریه مشورتی شماره ۷۱۵۲۱۸ مورخ ۱۳۷۲/۹/۸ اداره حقوقی، در طلاق خلع اگر زن در مدت عده در بذل خود رجوع کند در صورت امکان برای مرد رجوع جایز است. در صورتی که زن در مدت عده به بذل خود رجوع کند اما امکان رجوع برای مرد نباشد، رجوع زن هم به مابذل خود اثری نداشته و معتبر نیست. در طلاق باین موضوع بند (۱ و ۲) ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی، در این صورت طلاق عده ندارد، پس از طلاق، زن حق رجوع به مابذل خود را ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۵