پرسش
آیا ضمانت اجرای ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی (صدور قرار ابطال دادخواست در فرض عدم ارایه اصول اسناد در جلسه اول رسیدگی و انکار یا تردید خوانده) در شورای حل اختلاف نیز قابل اجرا است یا به عبارتی اجرای ماده مذکور از اصول و قواعد دادرسی محسوب می گردد و خواهان نمی تواند خارج از جلسه رسیدگی اول اصل سند را ارایه نماید یا اینکه تشریفات دادرسی محسوب شده و خواهان می تواند اصل سند را بعد از جلسه اول رسیدگی نیز ارایه نماید؟
نظر و پاسخ
عدم رعایت مقررات ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی از سوی خواهان که از قواعد ناظر بر حق دفاع خوانده و مبتنی بر اصل تناظر می باشد، حقوقی را برای خوانده ایجاد می نماید؛ بر این اساس جزء تشریفات آیین دادرسی به شمار نمی آید و از شمول ماده ۱۹ قانون شورای حل اختلاف خارج است و حسب ماده ۱۸ قانون اخیرالذکر برای شورای حل اختلاف نیز لازم الرعایه است و با این وصف نظریه اکثریت صحیح است.
ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی از قواعد دادرسی و ناظر به حق دفاع خوانده تلقی می گردد و در نتیجه حسب ماده ۱۸ قانون شوراهای حل اختلاف در رسیدگی دعاوی مطرح در شورای حل اختلاف نیز لازم الاجرا است و در صورت عدم ارایه سند در جلسه ی اول رسیدگی و اظهار انکار یا تردید توسط خوانده و مستند نبودن دادخواست به ادله دیگر قرار ابطال دادخواست صادر می گردد.
وفق ماده ۱۹ قانون شوراهای حل اختلاف رسیدگی در شورا تابع تشریفات نبوده و مطابق تبصره ۱ آن نیز منظور از تشریفات مقررات ناظر به شرایط شکلی دادخواست، نحوه ابلاغ، تعیین اوقات رسیدگی، جلسه دادرسی و ماننده آن است و در نتیجه ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی از تشریفات دادرسی محسوب شده و خواهان می تواند بعد از جلسه اول رسیدگی نیز اصول اسناد خود را ارایه نماید و در صورت ارایه اصل سند بعد از جلسه اول رسیدگی صدور قرار ابطال دادخواست وجاهت ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱