پرسش
درجایی مدیرعامل یا عضوی از هیات مدیره یک شرکت سهامی (خاص یا عام) قصد انتقال مالی بلاعوض به شرکت خود را دارد (که کاملا به نفع شرکت است) آیا رعایت تشریفات مندرج در ماده ۱۲۹ لایحه اصلاحی قانون تجارت ۱۳۴۷ الزامی است؟
نظر و پاسخ
در صورتی معامله انجام شده در قالب صلح بلاعوض یا هبه بلاعوض یا یکی از عقودی که واجد شرایط اساسی صحت قراردادها باشد و کاملا به نفع شرکت منعقد شده باشد، عدم رعایت تشریفات موضوع ماده ۱۲۹ ق.ت از موجبات بطلان معامله محسوب نمیشود؛ زیرا هدف از رعایت تشریفات مزبور، جلوگیری از اقدامات مدیر یا مدیران به ضرر شرکت متبوع می باشد و در فرض سوال رعایت این امر منتفی است.
در جایی که ورود ضرر به شرکت متصور نیست و انجام چنین معامله ای به صلاح و به نفع شرکت است چرا می بایست تشریفات مقرر در ماده مرقوم رعایت شود؟ به واقع هدف مقنن از وضع چنین ماده ای جلوگیری از سوء استفاده احتمالی مدیران بوده است که در مانحن فیه این بیم وجود ندارد و اصل آزادی در قراردادها و همچنین قاعده آزادی مدیران در انجام معاملات و تفکیک شخصیت حقوقی مدیران از شخصیت حقوقی شرکت بر این نظر صحه می گذارد. لذا در چنین فرضی ضرورتی در رعایت تشریفات مندرج در ماده ۱۲۹ لایحه اصلاحی نیست.
از اطلاق لفظ معامله در ماده فوق بر می آید که حتی چنین معامله ای نیز باید تحت تشریفات کنترلی قرار گیرد و از طرفی قاعده امتنان در فقه نیز بر این موضوع تاکید می نماید چراکه اعطای مالی بلاعوض موجب منت نهادن بر دیگری می شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷