لاولکس پرسش
ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری دو حالت را پیش بینی نموده است: یکی اینکه محکوم علیه پیش از پایان مهلت تجدید نظرخواهی با رجوع به دادگاه صادر کننده حکم ضمن اسقاط حق تجدید نظرخواهی درخواست اعمال ماده ذکر شده را نماید. دیگر اینکه محکوم علیه درخواست تجدید نظر خود را مسترد و تقاضای تخفیف نماید؛ حال آیا درحالت دوم، استرداد درخواست تجدید نظر یا فرجام باید در مهلت بیست روزه اعتراض باشد تا دادگاه بتواند ماده مرقوم را اعمال نماید یا صرف استرداد درخواست تجدیدنظر و فرجام کفایت می کند؟
نظر و پاسخ
به نظر اعضاء هیات عالی نشست قضایی کیفری نظریه اکثریت مورد تایید است؛ استظهار بر صحت نظریه مرقوم نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه می باشد که به شماره ۱۵۶۸- ۷/۹۶- ۹۶/۷/۱۱ صادر شده که به شرح زیر عینا نقل می گردد:
فلسفه ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، جلوگیری از تجدیدنظرخواهی های بی مورد است؛ بنابراین در مورد اسقاط حق تجدیدنظرخواهی، چون اسقاط این حق تا زمانی ممکن است که شخص، حق تجدیدنظرخواهی داشته باشد، بنابراین اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و تقاضای تخفیف باید در مهلت اعتراض باشد، اما در مورد استرداد تجدیدنظرخواهی تا زمانی که پرونده در دادگاه صادرکننده حکم موجود است، محکوم علیه می تواند درخواست تجدیدنظر خود را مسترد و تقاضای تخفیف نماید و پس از ارسال پرونده به مرجع تجدیدنظر یا فرجام، استرداد درخواست موجب تخفیف مجازات نخواهد بود و عبارت با رجوع به دادگاه صادرکننده حکم در ماده فوق الذکر موید این مطلب است. ضمنا اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری در هر صورت منوط به تقاضای تخفیف در مجازات از سوی محکوم علیه است.
نظر به اینکه در صدر ماده ۴۴۲ قانون مرقوم یکی از شرایط اعمال تخفیف در راستای ماده قانونی مذکور اسقاط حق تجدید نظرخواهی پیش از پایان مهلت تجدید نظر می باشد و گرچه واژه یا که بین قسمت اول و دوم ماده آمده است آن ها را از یکدیگر جدا نموده است؛ اما قسمت اخیر ماده باید با توجه به قسمت اول ماده تفسیر گردد؛ از این رو در صورتی استرداد درخواست تجدید نظرخواهی یا فرجام خواهی از سوی محکوم علیه قابل ترتیب اثر خواهد بود که در مهلت تجدید نظر یا فرجام باشد و الا قابل ترتیب اثر در خصوص اعمال تخفیف مجازات موضوع این ماده نیست. علاوه بر آن استرداد درخواست تجدید نظر خواهی یا فرجام باید توام با اسقاط حق تجدید نظر یا فرجام خواهی باشد. حال چنانچه محکوم علیه درخواست تجدید نظر را مسترد کند اما اسقاط حق تجدید نظر وی خارج از مهلت تجدیدنظر یا فرجام باشد، باز درخواست تخفیف مجازات محکوم علیه در راستای این ماده قابلیت ترتیب اثر نخواهد داشت.
با توجه به اینکه فلسفه وضع ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری ترغیب محکوم علیهم به عدم درخواست تجدید نظرخواهی و فرجام خواهی از آراء صادره از سوی مراجع نخستین می باشد و از سویی قسمت اول و دوم ماده ذکر شده با واژه یا از یکدیگر جدا گردیده اند؛ لذا هر قسمت باید به طور جداگانه تفسیر گردد و قسمت اخیر ماده که بیان داشته: ... یا درخواست تجدیدنظر را مسترد نماید و تقاضای تخفیف مجازات کند. صرف استرداد درخواست تجدید نظرخواهی یا فرجام خواهی از سوی محکوم علیه کفایت می کند اعم از اینکه در مهلت تجدید نظر باشد یا خیر؟
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶