لاولکس پرسش
شخص الف از شخص ب طلبکاری دارد و با طرح دعوی حقوقی رای قطعی اخذ می نماید؛ شخص ب قبل از پرداخت دین در تاریخ ۱۳۹۷/۱/۱ فوت می کند؛ شخص الف پس از تاریخ ۲ ماه از فوت مرحوم و با اطلاع از اینکه مرحوم از شخص ج به میزان طلب خود طلبکار بوده نسبت به طرح دعوی حقوقی اقدام می کند؛ در این فرض دادگاه حقوقی چه تصمیمی اتخاذ می کند؟
نظر و پاسخ
اولا؛ مطابق ماده ۲۳۵ قانون امور حسبی دعوای شخص الف به عنوان بستانکار متوفی می تواند به طرفیت شخص ج که مدیون متوفی است اقامه شود؛ اما این امکان قانونی منوط به موردی است که بنا به تصریح صدر ماده مذکور ترکه به مقدار کافی برای ادای دین در ید وراث نباشد والا باید به طرفیت ورثه درخواست صدور اجراییه گردد.
ثانیا؛ قانونگذار در ماده ۲۵۰ قانون امور حسبی مهلت رد ترکه از سوی وراث متوفی را یک ماه مقرر داشته و پس از انقضای آن اگر طبق ماده ۲۴۹ قانون مذکور رد ترکه کتبا یا شفاها به دادگاه ذی صلاح اعلام نشود، در حکم قبول ترکه می باشد که در فرض کافی بودن ترکه در ید وراث طبق ماده ۲۴۸ قانون مرقوم، ورثه مسیولند و اجراییه با رعایت مفاد ماده اخیرالذکر صادر می شود و برای مازاد بر ترکه در ید وراث، اگر شخص ج مدیون متوفی باشد، امکان اقامه دعوا به طرفیت ایشان وجود دارد.
با توجه به حکم مواد ۲۳۵ و ۲۳۶ قانون امور حسبی در این وضعیت طلبکار می تواند علیه ورثه و مدیون به متوفی طرح دعوی نماید و پس از تحصیل حکم محکومیت نسبت به اخذ دیون از محل اموال بدهکار به متوفی اقدام کند و در صورت طرح دعوی دادگاه با رسیدگی حکم ماهیتی لازم صادر می کند.
با توجه باینکه به حکم ماده ۲۵۰ قانون مدنی رد ترکه باید ظرف یک ماه از تاریخ اطلاع وراث به فوت مورث به عمل آید و با توجه به اینکه در فرض سوال دو ماه از تاریخ فوت گذشته و وراث مراتب رد را اعلام نکرده اند بنابراین فرض قانونی قبول ترکه از سوی ایشان است و از طرفی حکم مذکور در مواد ۲۳۵ و ۲۳۶ قانون مدنی مربوط به زمانی است که تا آن موقع قبول ترکه به اثبات نرسیده باشد؛ بنابراین طرح دعوی علیه مدیون به متوفی وجاهت نداشته و قرار رد دعوی باید صادر گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷