لاولکس پرسش
در پرونده اعتراض به قرار منع تعقیب اگر دادگاه جزایی، دادسرای صادرکننده قرار را صالح به رسیدگی نداند آیا قرار منع تعقیب را نقض و عدم صلاحیت به مرجع صالح صادر می کند یا به دادسرا اعاده و قرار عدم صلاحیت صادر نماید؟
نظر و پاسخ
مواردی که دادگاه در مقام رسیدگی به اعتراض شاکی نسبت به صدور قرارهای منع یا موقوفی تعقیب، موضوع مواد ۲۷۰ و ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی، معتقد به صدور قرار عدم صلاحیت باشد، باید ضمن فسخ قرار معترض عنه پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به مرجع قضایی صالح ارسال نماید، ضمنا اتخاذ ملاک از بند پ ماده ۴۵۰ و بند ۳ ماده ۴۶۹ قانون یاد شده نیز می تواند موید این نظر باشد.
با توجه به اینکه دادسرا در معیت دادگاه بوده و مکلف به تبعیت از دادگاه عمومی جزایی می باشد دادگاه عمومی جزایی قرار منع تعقیب را نقض و سپس پرونده را به دادسرا (شعبه مربوطه) اعاده تا شعبه مربوطه بر طبق نظر دادگاه قرار عدم صلاحیت به صلاحیت مرجع صالح اعلامی صادر می نماید. مضافا اینکه دادگاه یک حوزه قضایی نمی تواند به دادسرای حوزه قضایی دیگر عدم صلاحیت صادر نماید که در این فرض حق اختلاف در صلاحیت از آن حوزه نادیده گرفته می شود.
با توجه به اینکه نص صریح در پاسخ به سوال مطروحه وجود ندارد و از سویی در چنین مواقع به استناد ماده ۳۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری، مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی عمل می شود؛ بر طبق ماده ۳۵۲ این قانون و وحدت ملاک آن، هر گاه دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی یا ذاتی تشخیص دهد، رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می دارد، حال در فرض قضیه مانحن فیه، مراجعی که خود را صالح به رسیدگی نمی دانند خودشان باید قرار عدم صلاحیت به صلاحیت مرجع صالح صادر نمایند و دادسرا را نمی توان مکلف نمود که از نظر دادگاه تبعیت نماید. اصل بر استقلال قاضی در شرع مقدس اسلام و نیز قوانین حاکم بر جمهوری اسلامی ایران است مگر در موارد مطرح قانونی که به عنوان استثناء دادسرا و یا محاکم تالی را مکلف به تبعیت از نظر دادگاه و مرجع نموده است؛ همچنین از وحدت ملاک ماده ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری نیز استنباط می گردد که دادگاه عمومی جزایی باید قرار منع تعقیب را نقض با صدور قرار عدم صلاحیت به صلاحیت مرجع صالح ارسال نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷