لاولکس پرسش
الف) آیا تغییر خواسته در جلسه اول دادرسی در صورتی که خوانده حضور نداشته باشد باید
به اطلاع وی برسد؟ فرضا شخصی دادخواست الزام خوانده جهت اجرای تعهد داده
است مبنی بر اینکه سه میلیون ریال وجه نقد به خوانده داده است تا مصالح بیاورد
لیکن نیاورده است اما در جلسه اول اظهار میدارد ساختمان سازی من به اتمام رسیده
است و دعوای خود را به مطالبه سه میلیون ریال تغییر میدهم آیا این تغییر خواسته
لازم است به اطلاع خوانده برسد؟ چگونه؟
ب) افزایش یا کاهش خواسته چگونه است؟ آیا لازم است به اطلاع خواندهای که با وصف
ابلاغ حاضر نشده است برسد؟ اگر خواسته کاهش یا افرایش پیدا کند ملاک نصاب
تجدیدنظر خواهی، خواسته اولیه است یا خواسته تغییر یافته؟
نظر و پاسخ
مطابق ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های
عمومی و انقلاب در امورمدنی، خواهان میتواند خواسته خود را که در
دادخواست تصریح کرده در تمام مراحل دادرسی کم کند، ولی افزودن آن یا تغییر نحوه
دعوا یا خواسته یا درخواست، در صورتی ممکن است که با دعوای طرح شده مربوط بوده
و منشا واحدی داشته باشد و تا پایان اولین جلسه رسیدگی به دادگاه اعلام شده باشد. با
توجه به ماده یاد شده افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته، که با دعوای طرح شده مربوط
بوده و دارای منشا واحدی باشد، طبق اصل کلی و مسلم حقوقی امکان تدارک دفاع و
اطلاع و ابلاغ دعوا باید به خوانده ابلاغ شود، ولیکن تقلیل خواسته نیازی به ابلاغ به طرف
دعوا ندارد. ملاک تجدیدنظر خواهی نصاب مقرر در ماده ۳۳۱ قانون مذکور نسبت به
خواسته اصلاح شده است. بنا به مراتب، نظراکثریت مورد تایید است.
تغییر افزایش خواسته مطلقا کاهش خواسته در صورتی که در قابل تجدیدنظر بودن یا نبودن
رای موثر باشد در صورت غایب بودن خوانده در جلسه باید به اطلاع او برسد. ضمنا ملاک
نصاب تجدیدنظرخواهی، خواسته اصلاحی است.
چون در قانون پیش بینی شده است که خواهان حق دارد تا پایان اولین جلسه دادرسی خواسته
خود را تغییر بدهد و قوانین پانزده روز بعد از تاریخ انتشار برای همگان لازم الاجرا است خوانده باید بداند که حضور وی در اولین جلسه برای اطلاع از این امور لازم است. اگر او با
وصف ابلاغ و اطلاع از وقت دادرسی حاضر نشود به ضرر خود اقدام کرده است. اگر ابلاغ
افزایش و تغییر خواسته نیاز بود قانونگذار میتوانست اضافه کند در صورتی که خوانده غایب
باشد به اطلاع وی میرسد. البته چنانچه خوانده در جلسه اول حاضر نشود و تغییرات فوق از
طریق تقدیم لایحه صورت گرفته باشد باید در جلسه اول خوانده حاضر شده و به وی ابلاغ
شود. ضمنا ملاک نصاب تجدیدنظر خواهی اصلاح خواسته است چون کاهش خواسته با
استرداد دعوا فرق میکند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳