لاولکس پرسش
آقای الف دادخواستی به طرفیت آقایان و خانمها (بجد) به خواسته تقسیم ترکه طرح می نماید. در جلسه دادرسی آقای ب (خوانده) ضمن ارایه اصل سند عادی، ادعای خرید ملک در زمان حیات مورث از ایشان را می نماید و تقاضا میکند مال مذکور (یک قطعه زمین فاقد سابقه ثبتی) از اموال مورد تقاضا تقسیم خارج گردد و اضافه می نماید که ملک در حدود ۵ سال قبل (حتی در زمان حیات مورث آنان) در تصرفش بوده است. اکنون دادگاه، چه تصمیمی در خصوص ادعای خوانده باید بگیرد؟
نظر و پاسخ
مطابق نظر اکثریت، وارثی که مدعی است، ملکی که به نام متوفی است، از ناحیه متوفی در زمان حیات، به وی واگذار شده، باید با طرح دعوا به طرفیت سایر ورثه، صدور حکم به اثبات مالکیت و انتقال رسمی ملک به نام خویش را بخواهد و تا قبل از رسیدگی به این دعوا، ملک یاد شده در هنگام تقسیم داخل در اموال متوفی قرار نمی گیرد؛ ضمنا نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۸۹ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۶ اداره حقوقی قوه قضاییه موید این دیدگاه می باشد.
در این موارد باید مستند به ماده ۱۹ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹ که مقرر می دارد: هرگاه ضمن رسیدگی به امور حسبی دعوایی از طرف اشخاص ذینفع حادث شود که رسیدگی به امور حسبی متوقف به تعیین تکلیف نسبت به آن دعوی باشد دادرس در صورت درخواست، دستور موقتی در موضوع آن دعوی مطابق مقررات دادرسی فوری صادر می نماید. قرار توقف رسیدگی صادر می کنیم و خوانده باید دعوی اثبات مالکیت مطرح نماید چراکه ادعا نموده و ادعای وی نیز نیاز به اثبات دارد و اگر غیر از این باشد هر شخصی در دعوی تقسیم ترکه می تواند چنین ادعایی بنماید و باعث اطاله دادرسی شود.
باید به خواهان اخطار رفع نقص بدهیم و به ایشان بگوییم که خواسته را تقویم نماید چراکه دیگر دعوی جنبه ترافعی دارد و از حالت حسبی و غیر ترافعی خارج شده است؛ لذا در مانحن فیه دادگاه باید به ادعای خوانده نیز ترتیب اثر داده و به آن رسیدگی نماید که رای وحدت رویه نیز در این خصوص داریم.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷