لاولکس پرسش
چنانچه در دعوی، قسم متوجه شخص حقوقی خصوصی یا شخص حقوقی عمومی باشد، آیا امکان اتیان سوگند وجود دارد؟
در صورت مثبت بودن پاسخ، اتیان سوگند متوجه چه شخصی خواهد بود؟
نظر و پاسخ
با توجه به ماهیت و فلسفه وجودی اتیان سوگند، این امر صرفا از سوی اشخاص حقیقی قابل اجراست و در خصوص اشخاص حقوقی، تنها در مواردی که عمل منتسب به نماینده قانونی شخص حقوقی باشد و نماینده مزبور نیز در سمت خود باقی باشد، امکان اتیان سوگند وجود دارد. نتیجتا نظریه اکثریت مورد تایید است.
فلسفه و ماهیت سوگند که با وجدان و ایمان و اعتقاد ارتباط دارد اختصاص به اشخاص حقیقی دارد و حالف (قسم خورنده) ماهیتش در شخص طبیعی ثابت است در حالیکه این حالت در شخص حقوقی در هر لحظه قابل تغیر و تحول است. طبق مواد ۱۳۲۷، ۱۳۳۰ و ۱۳۲۹ قانون مدنی و ماده ۳۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری وکیل حق اتیان سوگند نداشته و اداره حقوقی نیز به شرح نظریه شماره ۷/۶۵۲۱ مورخ ۸۶/۰۹/۲۸ بر همین اساس نظر داده اند که تقاضای قسم قابل توکیل است و قسم قایم به ذات بوده و از آنجاییکه مدیرعامل نماینده شرکت بوده و مسیولیت وی در برابر شرکا مسیولیت وکیل است اتیان سوگند شخص حقوقی مورد پذیرش نمی باشد. همچنین در فقه و قانون شرایطی برای حالف از جمله بلوغ و عقل و... پیش بینی شده که این شرایط و خصوصیات در شخص حقوقی وجود نخواهد داشت. لذا اتیان سوگند متوجه شخص حقوقی نبوده و شامل اشخاص حقیقی می باشد.
اعمال حقوقی شخص حقوقی توسط اشخاص حقیقی انجام می پذیرد و شخصیت حقوقی یک امر اعتباری است و با اقدامات و اعمال شخاص حقیقی اعتبار پیدا می کند. با توجه به مراتب اعلامی، اتیان سوگند از ناحیه شخص حقوقی بلامانع است و این سوگند توسط مدیر و شخص حقوقی که بر طبق قانون و اساسنامه مشخص شده است صورت می گیرد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷