لاولکس پرسش
پس از طلاق مادری که نگهداری فرزند خود را به عهده گرفته و سپس دادخواست مطالبه نفقه به مدت چهار سال علیه پدر فرزند مشترک، (شوهر سابق خود) تقدیم می کند آیا چنین خواسته ای قابلیت اجابت دارد؟
نظر و پاسخ
برحسب مقررات ماده ۱۱۶۹ اصلاحی قانون مدنی در صورت جدایی زن و شوهر حضانت طفل تا هفت سالگی به عهده مادر و پس از آن نیز در صورت حدوث اختلاف اخذ تصمیم با دادگاه خواهد بود. با اتخاذ ملاک ماده ۱۱۷۲ قانون مذکور مخارج طفل به عهده پدر است مگر این که مادر در زمان جدایی مخارج فرزندش را تعهد کند در این صورت حق مراجعه به پدر منتفی است. بدیهی است بر طبق مقررات ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی نفقه ایام گذشته اقارب قابل مطالبه نیست.
با توجه به دلایل زیر پاسخ منفی است.
۱- با فرض این که پرداخت نفقه فرزند به عهده پدر و نوعی دین بوده باشد که ایفای دین از سوی غیرمدیون اگرچه جایز است اما به موجب ماده ۲۶۷ قانون مدنی در صورتی که شخص دیگری دین را بپردازد که مانحن فیه مادر نفقه فرزند را پرداخته است حق مراجعه به پدر را ندارد چون اجازه پرداخت نداشته است.
۲- مطابق ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی اقارب یعنی فرزند فقط حق مطالبه نفقه آینده را دارد و نسبت به نفقه گذشته حق مطالبه ندارد. لذا دینی وجود ندارد تا از سوی ثالث قابل پرداخت باشد.
۳- فرزند نمی تواند نفقه گذشته را مطالبه کند به طریق اولی شخص دیگری حق مطالبه آن را نخواهد داشت. مادر حق مطالبه نفقه را در موضوع مطروحه از پدر فرزند مشترک ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳