نشست قضایی درباره معافیت دایم از هزینه دادرسی موضوع ماده ۵ قانون حمایت از خانواده

در صورت معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی موضوع ماده ۵ قانون حمایت از خانواده این معافیت دایم است یا موقت؟ اجرای احکام این هزینه را در صورتی که معافیت به صورت موقت باشد از محکوم له دریافت می کند یا محکوم علیه؟ آیا این موضوع لازم است در رای ذکر شود؟

با توجه به اینکه معافیت از پرداخت هزینه دادرسی امری استثنایی و مخالف اصل است و در موارد خلاف اصل، بایستی به قدر متیقن آن موارد اکتفا شود و از تفسیر موسع که مستلزم شمول حکم به غیر موارد منصوص است، اجتناب کرد و تکالیف پیش بینی شده در مواد ۵۱۱ و ۵۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی موید آن است؛ لیکن با توجه به تصریح ماده ۵ قانون حمایت از خانواده و ماده ۵ آیین نامه اجرایی آن، با احراز عدم تمکن مالی، دادگاه یا حکم به معافیت از هزینه دادرسی صادر می کند و یا پرداخت آن را به زمان اجرای حکم موکول می کند و درهرحال در صورت صدور حکم به معافیت از پرداخت هزینه دادرسی، دیگر مجوزی برای اخذ آن نبوده و پرداخت هزینه های مذکور در ماده ۵ قانون مرقوم بر عهده دولت می باشد. بسته به نظر محکمه می تواند معافیت از هزینه دادرسی دایم یا به صورت موقت قرار دهد. چنانچه معافیت، دایم در نظر گرفته شود محکوم له و محکوم علیه از پرداخت، معاف و نیازی به ذکر در رای نیست و چنانچه معافیت را دادگاه موقت در نظر بگیرد، در این صورت چنانچه خواهان در دادخواست هزینه دادرسی را مطالبه نموده باشد، لازم است خوانده به پرداخت هزینه دادرسی در حق خواهان محکوم شود و در رای به اخذ هزینه دادرسی از محکوم له به اجرای احکام تذکر داده شود و چنانچه خواهان هزینه دادرسی را مطالبه نکرده باشد، دادگاه تکلیفی به محکوم کردن خوانده به پرداخت هزینه دادرسی نداشته و فقط در رای، این موضوع که لازم است هزینه دادرسی از محکوم له توسط اجرای احکام اخذ شود تذکر داده می شود. این معافیت استثناء و دارای نص خاصی است و نیاز به اخذ آن نیست. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷