لاولکس پرسش
پرونده ای با موضوع واخواهی مطرح می گردد و ملاحظه می شود خوانده برای حضور در اولین جلسه دادگاه از طریق ابلاغ الکترونیک قانونی (در حد ارسال به سامانه) مورد ابلاغ واقع شده است و اوراق پرونده نیز حکایت از آن دارد که بر همین اساس پرونده منتهی به صدور رای غیابی شده است و همچنین حکم صادره نیز مشمول ابلاغ قانونی الکترونیکی (در حد ارسال به سامانه) گردیده است و در اینجا دو سوال مطرح است؛
الف- چنانچه خوانده ابلاغیه حضور خود در وقت رسیدگی را بعد از تاریخ برگزاری جلسه اول رویت نموده باشد؛ آیا حق واخواهی خارج از فرجه را حسب تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی دارد؟
ب- چنانچه واخواه ابلاغ رای غیابی که در حد ارسال به سامانه بوده است را بعد از فرجه سپری شده قانونی مربوط به اعتراض رویت نموده باشد (در واقع بعد از فرجه اعتراض به رویت مخاطب رسیده باشد)؛ آیا حق واخواهی خارج از فرجه موضوع تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی را دارد؟
نظر و پاسخ
با توجه به اینکه طبق ماده ۱۳ آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی در اجرای مواد ۱۷۵ و ۱۷۶ قانون آیین دادرسی کیفری، صرف وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب می شود؛ لذا رویت اوراق قضایی در سامانه ابلاغ، با ثبت زمان و سایر جزییات و ذخیره آن در سامانه، کلیه آثار ابلاغ واقعی بر آن مترتب شده و طبق تبصره ۱ ماده مرقوم، مخاطب در صورتی می تواند اظهار بی اطلاعی کند که ثابت نماید به لحاظ عدم دسترسی یا نقص در سامانه رایانه ای یا مخابراتی، از مفاد ابلاغیه مطلع نشده است. بنا به مراتب مرقوم، چنانچه رای غیابی از طریق سامانه یاد شده ابلاغ قانونی شده و به رویت محکوم علیه نرسیده باشد و پس از انقضای مهلت، اقدام به واخواهی نماید، ابتدا باید طبق تبصره ۱ ماده ۱۳ آیین نامه، عذر موجه خود را در بی اطلاعی از مفاد ابلاغ و... به اثبات برساند.
پاسخ سوال اول: برای احراز غیابی بودن رای به صراحت ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی وجود یکی از سه فرض لازم است ۱- حاضر نشدن خوانده، وکیل یا قایم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه ۲- عدم ارایه دفاعیه کتبی ۳- اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد؛ بنابراین صرف رویت ابلاغیه بعد از برگزاری جلسه اولیه دادگاه به لحاظ اینکه در جلسه حضور نداشته و دفاعی به عمل نیاورده است، حکم غیابی را تبدیل به حکم حضوری نمی کند.
در مورد سوال دوم؛ نیز طبق مفاد ماده ۱۳ آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی (وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب می شود) و این ابلاغ قانونی می باشد و به استناد تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی در خارج از فرجه قانونی (که مبدا آن وصول به حساب کاربری است) می تواند دادخواست واخواهی تقدیم کند؛ اما دادگاه به هنگام بررسی ادعای عدم اطلاع از مفاد رای می تواند رویت وی را اطلاع محسوب کند و این اطلاع به منزله ابلاغ واقعی تلقی شود و اگر پس از انقضای مهلت های ذکر شده در صدر ماده ۳۰۶ از تاریخ اطلاع دادخواست تقدیم نموده باشد به استناد ذیل تبصره قرار رد دادخواست صادر نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸