پرسش
نحوه وصول محکوم به (دیه) در مورد حکم صادره از دادگاه کیفری که محکوم علیه آن شخصیت حقوقی شرکت بوده و هیچ گونه اموالی از شرکت بدست نمی آید، چگونه است؟ (موضوع اتهام شرکت، تسبیب در ایراد صدمه بدنی غیر عمدی از طریق ریختن مصالح ساختمانی در خیابان و برخورد راننده موتورسیکلت با این مصالح می باشد.)
نظر و پاسخ
مستفاد از ماده ۶۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و مواد ۲۲ و ۲۶ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ اجرای احکام محکومیت اشخاص حقوقی در خصوص الزام به پرداخت دیه مطابق مقررات قوانین فوق الذکر است و در صورتی که تنها شخص حقوقی محکوم به پرداخت دیه شده باشد و اموالی از شرکت به دست نیاید در شرکت های تضامنی با رعایت مقررات و شرایط قانونی و از جمله مواد ۱۱۶، ۱۲۴۵ و ۱۲۶ قانون تجارت امکان استیفای دیه از شرکا وجود دارد.
با توجه به اینکه در فرض اعلامی (تسبیب در ایراد صدمه بدنی غیر عمدی از طریق ریختن مصالح ساختمانی در خیابان و برخورد راننده موتورسیکلت با آن) چنانچه تقصیری متوجه اشخاص دیگر (غیر از راننده) ثابت و احراز شود به لحاظ اینکه از شمول قانون کار و قانون بیمه اجباری حوادث ناشی از وسایل نقلیه به لحاظ منتفی بودن بحث روابط کارگر و کارفرمایی و تصادفات خارج است، لذا می بایست آن را در چارچوب مواد ۱۴۸ و ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی مورد بررسی قرار دارد.
از آنجایی که قانونگذار اصل را بر مسیولیت کیفری، شخصی افراد گذاشته و مسیولیت کیفری اشخاص حقوقی مانع مسیولیت اشخاص حقیقی مرتکب جرم نیست و مجازات دیه نیز از جمله مجازات های کیفری چهارگانه مقرر در ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی است، لذا اینکه دادگاه کیفری در حکم صادره صرفا شخصیت حقوقی شرکت را مسیول پرداخت دیه اعلام کرده و شخص حقیقی (مدیرعامل) مرتکب جرم را لحاظ ننموده برخلاف مقررات قانونی فوق الذکر بوده و حکم صادره از این حیث دارای ایراد است و دادستان می تواند در راستای ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نماید. به عبارتی در فرض سوال دادگاه می بایست هم شخصیت حقوقی شرکت و هم شخص حقیقی مرتکب جرم را به صورت تضامنی محکوم به پرداخت دیه نماید تا تشریفات اجرای حکم به مانع برخورد نکند.
مورد از موارد ابهام است و می بایست در راستای ماده ۴۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری از دادگاه صادر کننده حکم قطعی درخواست رفع ابهام نمود که آیا در حکم خود به طور کلی شخص حقیقی (مدیرعامل شرکت) را از پرداخت دیه تبریه کرده اند یا اینکه علاوه بر ایشان، شخصیت حقوقی شرکت را هم در زمینه پرداخت دیه مسیول قرار داده اند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸