نشست قضایی درباره بررسی مجازات دیه پس از اتمام محکومیت حبس

در پرونده ای با حکم محکومیت حبس و دیه، محکوم علیه حبس را سپری نموده است ولی باید دیه هم بپردازد و پرداخت این دیه هم مهلت دارد. قاضی اجرای احکام چه تصمیمی باید بگیرد؟

با تذکر به اینکه در فرض پرسش حکمی در خصوص اعسار یا تقسیط دیه صادر نشده است؛ با عنایت به بند پ ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، دیه یکی از اقسام مجازات ها است؛ بنابراین با توجه به مواد ۲۲۶ و ۲۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ آزادی محکوم علیه که به پرداخت دیه محکوم شده است منوط به دادن تامین یا اجرای کامل مجازات و یا اعلام رضایت محکوم له می باشد. با توجه به اینکه نظریه شماره ۷/۵۸۷۷- ۱۳۸۳/۸/۴ اداره حقوقی هم موید آن است محکوم علیه باید بلافاصله آزاد شود؛ چون که حکم اجرا شده است و حتی جنبه عمومی آن نیز خاتمه یافته است و با توجه به اینکه پرداخت دیه هم مهلت دارد؛ هر چند که تامین هم در پرونده وجود نداشته باشد پس دلیلی بر ادامه بازداشت محکوم علیه نمی باشد؛ مگر اینکه محکوم له تقاضای اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی را نماید. احکام به دو بخش بسیط و مرکب تقسیم می شود: احکام مرکب ممکن است از جهت جنبه جرم هم جنبه عمومی و هم جنبه خصوصی و از جهت عناوین متفاوت باشد؛ اعم از تعدد مادی و یا معنوی، متحد العنوان یا مختلف العنوان و یا از جهت تعدد شکات، در احکام بسیط شروع به اجرای حکم باعث ملغی الاثر شدن قرار تامین می گردد؛ اما در احکام مرکب با شروع اجرای حکم نسبت به یکی از جهات قرار تامین، نسبت به سایر جهات ملغی نمی گردد؛ بنابراین با اجرای حبس یا انقضای آن محکوم علیه آزاد نمی گردد. بنابراین آزادی محکوم علیه منوط به پرداخت دیه و اخذ رضایت از شاکی خصوصی می باشد و یا اثبات اعسار می باشد؛ بنابراین پس از حال شدن دیه، محکوم علیه کماکان باید در حبس باقی بماند. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹