پرسش
خانم شمسی به دلیل اختلافات بوجود آمده با همسرش منزل مشترک را ترک کرده و به همراه فرزند ۸ ساله اش به منزل پدری در شهر دیگری بازگشته و به جهت این که ثبت نام مدرسه فرزند نیاز به اذن و اجازه ولی قهری دارد، بدون اجازه همسرش با توجه به مدارکی که از همسرش در اختیار داشته اقدام به معرفی برادرش به جای همسرش به مدرسه می نماید و برادرش به عنوان پدر صغیر اقدام به جعل امضای ولی قهری می نماید و پس از مدتی شوهر از موضوع مطلع می گردد و اقدام به شکایت جعل و سوءاستفاده از سند مجعول علیه همسرش و برادر همسرش می نماید. حال شما به عنوان بازپرس پرونده چه تصمیمی اتخاذ می کنید؟
نظر و پاسخ
رفتار موضوع پرسش ارتکاب جعل به وسیله دایی دانش آموز و استفاده از سند مجعول از سوی مادر مشارالیه است.
اگرچه انگیزه مرتکب جرم در بزه ارتکابی می تواند مشمول ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ از موارد تخفیف مجازات باشد؛ لکن انگیزه در اصل وقوع جرم تاثیری ندارد و جرم جعل را از این جهت جرمی علیه آسایش و مصالح عمومی دانسته اند که جعل اسناد در اعتماد افراد جامعه به اسناد تنظیمی موثر است و موجب مخدوش ساختن اعتماد افراد جامعه می گردد و حتی اگر در نهایت اقدام زوجه را از روی شرافت بدانیم و این گونه توجیه شود که اقدام وی به صلاح صغیر بوده باز هم نمیتوان عمل وی را رافع مسیولیت کیفری دانست.
رکن رکین جرم جعل به قصد تقلب (اضرار به غیر) است که در سوال مطروحه نه تنها ضرر و خسارتی به ولی قهری وارد نمی گردد بلکه موجب رشد و تعالی صغیر در امر آموزش می گردد و در جرم جعل، آنچه اهمیت دارد این است که آیا تحقق این عمل موجب ضرر مادی و معنوی به غیر شده است یا خیر. صرف استفاده یا شبیه سازی از اسناد دیگری بدون ایراد ضرر به غیر را نمی توان مشمول جرم جعل و مرتکب را مستحق مجازات دانست.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰