لاولکس پرسش
نوجوانی ۱۶ ساله مرتکب جرم حدی مثل شرب خمر شده است استنباط دادگاه این است که متهم ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکرده است. کیفیت تعیین مجازات ایشان را بیان نمایید ؟
نظر و پاسخ
نظریه اول قضات محترک دادگستری سی سخت صحیح است؛ زیرا در ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی قانونگذار صرفا بهانه ای را برای اجرای مجازات حدی مطرح کرده است نه عدم هرگونه مجازات و یا اقدامات تامینی و تربیتی در مورد وی، مگر اینکه در مورد مرتکب شبهه حکمی یا موضوعی باشد.
نظر اول:
با عنایت به این که در ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی بیان شده است که در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه افراد بالغ کمتر از هجده سال، ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می شوند لذا هرچند استنباط دادگاه این است که متهم حرمت عمل ارتکابی را درک نکرده است و لیکن نص صریح ماده بیان می دارد که حتی در فرضی که متهم حرمت عمل ارتکابی را درک نکرده باشد مجازات می گردد.
نظر دوم:
حسب ماده ۲۱۷ قانون مجازات اسلامی در جرایم موجب حد، مرتکب در صورتی مسیول است که علاوه بر داشتن علم، قصد و شرایط مسیولیت کیفری به حرمت شرعی رفتار ارتکابی نیز آگاه باشد. پس نظر به این که استنباط دادگاه این است که متهم حرمت عمل ارتکابی را درک نکرده است و در ماده ۲۱۷ قانون مجازات اسلامی نیز بیان شده است که مرتکب در صورتی مسیول است که به حرمت شرعی رفتار ارتکابی آگاه باشد. لذا مستندا به ماده فوق الذکر و اعمال قاعده درا حکم به برایت متهم صادر و اعلام می گردد. چون وقتی ماده ۲۱۷ این شرایط را برای یک فرد بالغ در نظر گرفته است به طریقی اولی باید همین شرایط را برای یک شخص نابالغ نیز در نظر گرفت و نمی شود برای یک فرد بالغ که به حرمت عمل ارتکابی آگاه است اعتقاد بر برایت ایشان داشته باشیم و برای یک فرد نابالغ قایل به مجازات ایشان باشیم.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶