لاولکس پرسش
آیا در حین تنفیذ عقد از ناحیه مالک مبایعه فضولی علم تفصیلی وی نسبت به شرایط عقد لازم است و جهل او موجب غرری شدن معامله می شود؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (*۴) مدنی: معامله به مال غیر جز به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت نافذ نیست و لو آن که صاحب مال باطنا از این معامله راضی باشد و یا از آن نفع کلی عایدش شود در این صورت برای صحت معامله اجازه و تنفیذ مالک ضروری است.
لازم به یادآوری است در صورتی که ولی یا وصی معامله یی انجام دهد که غبطه مولی علیه یا موصی له را رعایت نکرده و موجب ضرر و زیانی شود مسیول است و نیز وکیل فقط در چارچوب وکالت نامه حق معامله دارد والا او نیز مسیول است به هر تقدیر با تنفیذ معامله از طرف مالک عقد بیع محقق می شود والا معامله باطل و در صورت فوت مالک ورثه وی قایم مقام او بوده تنفیذ یا عدم تنفیذ با ورثه است. بدیهی است رد یا قبول مالک حاصل می شود با لفظ یا عملی که دلالت بر امضای عقد می کند از طرفی تنفیذ معامله فوریت نداشته و اگر مالک پس از مدتی معامله را تنفیذ کند و این تنفیذ موجب ضرر طرف اصیل باشد می تواند معامله را بهم زند.
در صورتی که فضول در قالب وکیل و نماینده عمل کند همانند سایر موارد وکالت و نمایندگی علم تفصیلی موکل به شرایط مورد وکالت شرط نیست ولی اگر به عنوان نمایندگی و یا وکالت نباشد در این صورت علم مالک به شرایط عقد منعقده لازم است و چون فضول به دلیل نداشتن سمت، معامله را انجام داده مالک باید موضوع و شرایط عقدی را که امضا کرده بداند. بنابراین علم تفضیلی بر موضوع عقد برای مالک ضروری است.
در معامله فضولی سمت نمایندگی یا وکالت مطرح نبوده و خارج از موضوع است. لذا در هر حال مالک باید به موضوع شرایط عقد علم و آگاهی داشته باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳