پرسش
حسب کیفرخواست صادره از دادسرا دو نفر متهم هستند به مشارکت در ایراد صدمه بدنی عمدی که بر اساس گواهی پزشکی قانونی صرفا یک صدمه به شاکی وارد شده است و هر دو متهم اقرار دارند که با شاکی درگیر شده اند و شاکی نیز ایراد صدمه را منتسب به شخص خاصی ننموده است. نحوه رسیدگی و صدور حکم به چه شکل است؟
نظر و پاسخ
در فرض پرسش که از مصادیق علم اجمالی است مطابق مقررات ماده ۴۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ رفتار می شود.
در صورتی که ضارب مشخص نباشد و اینکه معلوم نباشد چه کسی ضربه زده است شبهه از نوع محصوره است و علم اجمالی وجود دارد و علم اجمالی منجز تکلیف است. هر چند از نظر فقها این موضوع اختلافی است (نظر برخی فقها از جمله آیت الله مکارم بر تساوی پرداخت و نظر برخی علما از جمله آقای موسوی بجنوردی بر قرعه است) لیکن تساوی با توجه به نزدیکی به مفاد مواد ۴۵۳ و ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ و نیز به عدالت قضایی و مباحث حقوق بشری نزدیک تر است. اما راهکاری که در فرض مسیله مطرح است آن است که اگر شاکی ضارب را انتخاب و تعیین نمود مسیول پرداخت آن شخص می باشد در غیر این صورت با توجه به اقرار متهمین به تساوی رای محکومیت صادر می گردد. ضمنا پاسخ ناظر به جایی است که صدمه حاصل یک ضربه است و ضربه منتسب به دو نفر نیست.
راهکار عملی آن است که در دادگاه رای محکومیت هر دو شخص صادر شود و در مرحله اجرای حکم دریافت دیه به نحوی است که محکوم له در دریافت دیه بین آن دو مخیر است و بدین شکل اقدام خواهد شد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱