پرسش
زوج در سال ۱۳۸۰ فوت کرده و زوجه مهر خویش را که ۱۵۰ سکه بهار آزادی است اکنون مطالبه کرده است. چنان چه از زوج متوفی به جز یک خانه چیزی باقی نمانده باشد آیا مهر زوجه به قیمت امروز سکه محاسبه می شود یا زمان فوت زوج؟
نظر و پاسخ
موضوع مهر تعداد یک صد و پنجاه قطعه سکه بهار آزادی است که این مهر بر ذمه زوج مستقر بوده که با فوت او به ماترک وی منتقل شده است. فوت زوج و گذشت زمان، ماهیت آن را تغییر نمی دهد. بحث محاسبه قیمت روز یا قیمت زمان فوت مربوط به مهر از نوع وجه رایج کشور (ریال) است و سکه، وجه رایج محسوب نمی شود. بنابراین، در صورت مطالبه زوجه، باید تعداد ۱۵۰ قطعه سکه بهار آزادی به او تادیه شود.
نظر اول: با توجه به ماده ۲۷۹ قانون مدنی، سکه های موردنظر، عین محسوب می شود (عین کلی) و با توجه به ماده ۳۵۱ قانون مدنی در عین کلی باید مقدار و وضعیت آن مشخص باشد و طبق تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی: چنان چه مهر وجه رایج باشد... ، چون سکه وجه رایج محسوب نمی شود باید عین سکه به زوجه تحویل شود. بدیهی است چنان چه زوجه به ما به ازای سکه ها توافق کند، بهای ۱۵۰ سکه بهار آزادی به قیمت همان روز یعنی زمان ادا پرداخت می شود.
نظر دوم: سکه عین محسوب نمی شود؛ بلکه دین است. سکه مانند ۱۰۰۰ تومانی است و تا زمانی که در اختیار قرار نگیرد عین معین نیست. عین مثل اتومبیلی که در زمان حیات زوج با شماره مشخص به مهر زوجه درآمده است. بنابراین چون دین است در ذمه زوج بوده است. حال منتقل شده است به ورثه؛ لذا اگر آن را دین بدانیم باید قیمت زمان فوت به زوجه پرداخت شود. هر چند ایشان می تواند خسارت تاخیر تادیه را هم مطالبه کند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۰