نشست قضایی درباره موارد منع اعمال مجازات های جایگزین حبس

موارد منع اعمال مجازات های جایگزین حبس از لحاظ سابقه کیفری مجرم کدامند؟ در واقع آیا می توان در مورد شخصی که سابقه کیفری دارد نیز مقررات جایگزین حبس را اعمال نمود؟

به صراحت رای وحدت رویه شماره ۷۴۶- ۹۴/۱۰/۲۹ به ویژه اطلاق مواد ۶۵، ۶۶، ۶۸، و ۶۹ قانون مذکور چنین مستفاد می گردد که تعیین مجازات جایگزین حبس الزامی بوده و مقید به شرایط ماده ۶۴ قانون مجازات اسلامی نیست؛ نتیجتا وجود سابقه مانع اعمال نیست. مرتکبان جرایم عمدی که مجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس یا شش ماه تا یک سال حبس می باشد در صورتی که دارای سوابق کیفری به شرح ذیل باشند از اعمال مجازات های جایگزین حبس محروم می شوند: الف) بیش از یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس تا شش ماه یا جزای نقدی بیش از ده میلیون ریال یا شلاق تعزیری و از اجرای آن، پنج سال نگذشته باشد. (بند الف ماده ۶۶ قانون مجازات اسلامی) نکته ۱: اگر صرفا یک فقره از محکومیت های فوق در سابقه فرد باشد مانع اعمال مجازات های جایگزین حبس نیست. نکته ۲: اگر بیش از یک فقره از محکومیت های فوق در پرونده فرد باشد اما از اجرای آنها پنج سال گذشته باشد باز هم مانعی در اعمال مجازات های جایگزین حبس نیست. ب) یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس بیش از شش ماه، حد، قصاص یا دیه بیش از یک پنجم دیه کامل و از اجرای آن، پنج سال نگذشته باشد. (بند ب ماده ۶۶ قانون مجازات اسلامی) نکته ۱: اگر یک فقره از محکومیت های فوق در پرونده فرد باشد اما از اجرای آن، پنج سال گذشته باشد باز هم مانعی در اعمال مجازات های جایگزین حبس نیست. نکته ۲: دستیابی دادگاه به سابقه مجرم و آگاهی نسبت به میزان محکومیت های قبلی وی، زمان اجرای آن مجازات ها و میزان گذشت زمان از اجرای آن ها، مستلزم اخذ دقیق سوابق متهم و انضمام تمام دادنامه های صادره و صورت جلسه های اجرای مجازات و حکم در پرونده می باشد که در هیچ پرونده ای این اقدامات صورت نمی گیرد و دادگاه ها به صرف اینکه در کیفرخواست یا در اظهارات متهم با عبارت دارای سابقه کیفری مواجه شوند از اعمال مجازات های جایگزین حبس باز می مانند. به صراحت رای وحدت رویه ۷۴۶ مورخ ۹۴/۱۰/۲۹ هیات عمومی دیوان عالی کشور امکان اعطای مجازات های جایگزین با وجود سابقه محومیت کیفری وجود دارد؛ زیرا نداشتن سابقه محکومیت کیفری یکی از جهات تخفیف موضوع ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی می باشد که رعایت آن جهت اعمال مجازات های جایگزین حبس به استناد رای وحدت مذکور لازم دانسته نشده است. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶