نشست قضایی درباره ضمانت اجرای موارد موضوع مواد ۱۱۱۹ و ۱۱۱۵ و بند ۴ تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی

آیا اگر موارد موضوع مواد ۱۱۱۹ و ۱۱۱۵ و بند ۴ تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی از جانب شوهر به انگیزه شرافتمندانه یا بر اثر تحریک خود زن رخ دهد، موجب ایجاد اختیار مسکن مستقل یا وکالت در طلاق یا طلاق عسر و حرجی برای زن حسب مورد خواهد بود؟ آیا مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۴ و ۱۱۰۵ قانون مدنی دارای آثار حقوقی و قانونی است یا صرفا جنبه اخلاقی از جانب قانون گذار دارد؟

با در نظر گرفتن مجموع مواد فصل هشتم قانون مدنی و فلسفه اختیار کردن مسکن علی حده از ناحیه زوجه، رفع خوف ضرر بدنی یا مالی یا تراضی برای زوجه است؛ در جایی که موارد مذکور از ناحیه زوج متصور نباشد و یا سوء رفتار از ناحیه خود زوجه باشد، سالبه به انتفاء موضوع بوده و بر این اساس و در فرض سوال، نظریه اقلیت مورد تایید هیات عالی است. مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۴ و ۱۱۰۵ قانون مدنی مستقل از سایر مواد بعدی آن نمی باشد و مواد دیگر در تبیین مصادیق حسن معاشرت می باشند. دستورات مقرر در این مواد صرفا توصیه اخلاقی نبوده، لیکن فی نفسه دارای ضمانت اجرای قانونی نمی باشد و در صورت تحقق شرایط هر یک از مواد ۱۱۱۵ و ۱۱۱۹ و ۱۱۳۰ قانون مدنی ضمانت اجرای آن پیش بینی گردیده است. همچنین مواد قانونی اخیرالذکر نیز مطلق بوده و از ملاحظه سایر مواد قانونی هیچ گونه دلیلی مبنی بر تخصیص احکام مذکور به لحاظ انگیزه شرافتمندانه شوهر یا براثر تحریک زن، ملاحظه نمی شود. چنانچه زوجه از تکالیف مقرر در مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۴ و ۱۱۰۵ قانون مدنی تخلف نماید و به عبارتی شرایط تحقق موارد موضوع مواد ۱۱۱۵ و ۱۱۱۹ و بند ۴ تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، ناشی از اقدام زن باشد، موجب ایجاد حق مسکن یا وکالت در طلاق یا طلاق عسر و حرجی برای زن حسب مورد نخواهد بود و این مواد قانونی بایستی در پرتو مقررات مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۴ و ۱۱۰۵ قانون مدنی که مدلول آن ها ارشادی می باشند تفسیر گردد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷