نشست قضایی درباره خلع ید از کل ملک بدون قلع بنای احداثی

در صورتی که متصرف در قسمتی از زمینی که تصرف کرده اعیانی احداث کرده باشد آیا بدون حکم قلع بنا می توان از کل ملک خلع ید کرد؟

چنان چه غاصب در قسمتی از زمینی که به نحو غاصبانه تصرف کرده است، اعیانی احداث کرده باشد، حکم خلع ید صادر و اجرا شده و از غاصب باید کلا خلع ید شود، محکوم علیه غاصب می تواند اعیانی مستحدثه را با اخذ مجوز از شهرداری تخریب کند و ببرد. در غیر این صورت محکوم له می تواند در دادگاه دعوای قلع بنا و مستحدثات طرح وحکم قلع و قمع اعیانی مستحدثه را تحصیل نماید. چنان چه با اجرای حکم خلع ید از غاصب، رفع تصرف شود و غاصب مالک اعیانی شخصا اقدام به قلع بنا نکند، مالک عرصه می تواند بدون استفاده از اعیانی مادام که اعیانی مستحدثه قلع نگردیده، اجرت المثل عرصه را از صاحب اعیانی مطالبه نماید. حکم خلع ید به قسمتی که در آن اعیانی ایجاد شده باشد قابل اجرا نیست زیرا اعیانی احداثی متعلق به سازنده آن هست، هر چند در ملک غیر باشد. بنابراین، رای خلع ید فقط نسبت به عرصه اجرا می شود و به متصرف نسبت به اعیانی که ایجاد کرده ابقا می شود مگر این که حکم قلع بنا نیز صادر شده باشد که در این صورت با تخریب بنای احداثی حکم خلع ید نسبت به کل ملک قابل اجرا است. حکم دادگاه خلع ید از جزء جزء ملک هست چه نسبت به عرصه و چه نسبت به اعیان موجود در آن و منظور از خلع ید سلب تصرف غاصبانه است به نحوی که متمکن از استیفای منفعت نشود. با توجه به این که دادگاه با احراز مالکیت محکوم له حکم خلع ید نسبت به کل عرصه را صادر کرد خلع ید نمی تواند ناقص اجرا گردد؛ اما قلع بنا محتاج حکم جداگانه است و فقدان رای قلع بنا مجوز ادامه تصرفات غاصبانه محکوم علیه نیست. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳