پرسش
تعداد زیادی از مالکین زراعی که راه عبور جهت ایاب و ذهاب کشاورزی با عرض حدودا نیم متر داشتند بالاتفاق توافق کردند که عرض به چهار متر افزایش یابد. مالکین به عرض جدید عقب نشینی کرده و راه جدید عبور با عرض چهار متر سال ها مورد استفاده قرار گرفت. یکی از مالکین پس از سال ها (حدودا پنج سال) مبادرت به تخریب و انسداد راه عبور در مایملک سابق خود کرد و در مسیر مالکیت خویش عرض راه را مجددا به نیم متر تغییر داد و به استناد مواد ۹۸ و ۱۰۸ قانون مدنی مدعی شد که از حق انتفاع و اذن خود رجوع کرده است. در این مصداق تکلیف چیست؟ توافق شفاهی به عمل آمده فی مابین مالکین، اذن محسوب می شود یا عقد مجزایی است؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۴) مدنی: مالکین اراضی زراعی برای تسهیل راه عبور و مرور توافق کرده اند که راه عبور نیم متری به راه عبور چهارمتری تبدیل شود و با خواست و رضایت خود اقدام به تعریض راه عبور کرده اند و عمل آنها نوعی قرارداد است که با مقررات قانونی منافاتی نداشته و توافق کنندگان به تعریض کوچه ملزم به اطاعت از آن هستند. با توجه به مراتب مرقوم و این که توافق حاصله را نمی توان اذن تلقی کرد، عمل زارع مورد اشاره که برخلاف توافق به عمل آمده راه عبور چهار متری را در جوار ملک خود به نیم متر کاهش داده و برای عابرین ایجاد مزاحمت کرده است. تحت این عنوان می توان از مرجع قضایی تقاضای رفع مزاحمت نمود.
توافق شفاهی به عمل آمده نوعی عقد و قرارداد و توافق است که به موجب آن مالکین از بخشی از مالکیت خویش اعراض نموده و آن مکان را به عنوان راه عبوری عمومی تلقی کرده اند و مقید به زمان خاصی هم نشده اند و اذن محسوب نمی شود تا احد از مالکین بتواند از آن رجوع کند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۵