نشست قضایی درباره الزام فروشنده سهام ملک موروثی به تنظیم سند رسمی و عدم توجه دعوی نسبت به مابقی ورثه

هرگاه شخص (الف)، سهام ملکی (ب) را که احدی از ورثه (ج) است بخرد و (الف) دعاوی تنفیذ بیع نامه عادی و الزام به تحویل مبیع و تنظیم سند را به طرفیت همه ورثه اقامه کند و مرجع بدوی، حکم بر علیه تمامی ورثه که رابطه معامله ای با (الف) نداشته اند صادر کرده باشد؛الف - آیا مرجع بدوی از نظر قانونی می تواند بر علیه تمامی ورثه، حکم صادر کند یا این که فقط باید بر علیه (ب)، حکم صادر کند و نسبت به سایر ورثه به لحاظ عدم توجه دعوی، قرار رد صادر کند؟ب - اگر مرجع بدوی بدون توجه به مقررات قانونی، همه ورثه را محکوم کند و فقط فرد (ب) به عنوان ورثه فروشنده سهام اعتراض کند، مرجع تجدید نظر چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ آیا اگر متوجه عدم توجه به بقیه ورثه شد می تواند حکم را نسبت به آنان نقض و قرار رد صادر کند؟ (مثل امور کیفری که کسی محکوم شده و اعتراض نکرده است و مرجع تجدید نظر، عقیده به برایت وی دارد.)ج - اگر مرجع تجدید نظر، حکم بدوی را عینا تایید کند در مقام اجرا چه باید کرد؟ آیا باید حکم را صرفا بر علیه وارث فروشنده اجرا کرد و با اجرا شدن حکم بر علیه وی، نسبت به بقیه ورثه حکم صادره قابلیت اجرا نخواهد داشت یا باید بر علیه تمامی ورثه اجرا شود؟

الف - از آنجایی که طبق ماده ۱۳۰۱ قانون مدنی امضایی که در روی نوشته یا سندی باشد بر ضرر امضاکننده دلیل است، قراردادی هم که به امضای سایر ورثه نرسیده باشد نسبت به آنان نافذ و معتبر نخواهد بود. مضافا در فرض سوال اعلام نشده که سایر ورثه با حضور در دادگاه، معامله ی انجام شده را تنفیذ کرده اند. بنابراین، با عدم امضای قرارداد از ناحیه بقیه ورثه، دعوا متوجه سایر ورثه نخواهد بود. ب - در مورد شخص (ب)، دادگاه با احراز وقوع معامله، نامبرده را ملزم به وفای به عهد و تنظیم سند رسمی خواهد کرد و در مورد سایر ورثه، دعوا مقتضی صدور قرار رد دعوا است. دادگاه تجدیدنظر در حدود تجدیدنظرخواهی انجام شده رسیدگی می کند. ج - آراء محاکم، وفق مقررات قانون از طرق عادی و فوق العاده شکایت قابل رسیدگی است و مادامی که از ناحیه مرجع قانونی نقض نشده باشد لازم الاجرا است. الف - محکمه بدوی فقط باید علیه آقای (ب) حکم صادر کند و نسبت به مابقی وراث دعوی را رد کند. ب - دادگاه تجدیدنظر، فقط باید نسبت به تجدیدنظرخواهی آقای (ب) رسیدگی و در مورد سایر وراث نیاز به اظهارنظر و رسیدگی نیست. ج - به هر صورت، حکمی صادر شده و اگر چه اشتباه باشد مادامی که توسط مرجعی نقض نشده قابلیت اجرا دارد. الف - با توجه به ماده ۳۵۹ قانون دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب مدنی، علی رغم این که سایر ورثه (شرکا)، جزء تجدیدنظرخواهان نیستند و حکم در مورد ایشان خلاف قانون صادر شده است، می توان نسبت به آقای (ب) حکم را تایید و نسبت به سایرین، نقض و قرار عدم استماع صادر کرد. ب - بین این که آقای (ب)، سایر وراث را طرف دعوی (در مرحله تجدیدنظر) قرار داده باشد یا خیر تفاوت است. در صورتی که سایر وراث را طرف دعوی قرار داده باشد دادگاه تجدیدنظر می تواند نسبت به سایرین نیز اظهار نظر کند. ج - اصولا در بحث الزام به تنظیم سند رسمی، نیازی به تنفیذ بیع نامه نیست؛ چرا که دادگاه در حال رسیدگی به الزام، مالکیت خواهان را احراز و سپس اقدام به صدور رای الزام به تنظیم سند رسمی می کند؛ لذا صدور حکم به تنفیذ بیع نامه صحیح به نظر نمی سد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۱