نشست قضایی درباره مبدا احتساب مرور زمان در بزه افترا

شخص الف از شخص ب شکایتی مبنی افترا مطرح نموده و مدعی است که شخص ب سابقا شکایت کیفری علیه وی مطرح نموده است که در دادگاه کیفری منتهی به صدور حکم برایت و در دادگاه تجدیدنظر تایید شده است. از زمان اطلاع شاکی از اینکه شخص ب علیه وی شکایت کیفری مطرح نموده است بیش از یک سال گذشته است لیکن از تاریخ صدور حکم برایت شخص الف در پرونده استنادی کمتر از یک سال گذشته است، با توجه به مقررات ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که حسب آن مدت مرور زمان تعقیب در جرایم تعزیری قابل گذشت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم می باشد، در این موارد تاریخ اطلاع از وقوع جرم، تاریخ اطلاع از طرح شکواییه کیفری محسوب می گردد یا تاریخ اطلاع از صدور حکم قطعی در پرونده استنادی؟

قطع نظر از اینکه مورد سوال از مصادیق افتراء محسوب می شود یا خیر تاریخ احراز ناتوانی مفتری از اثبات صحت اسناد و ادعای خود مبداء مرور زمان شکایت محسوب می شود. در ماده ۱۰۶ قانون موصوف مبدا مرور زمان از تاریخ اطلاع از وقوع جرم بیان شده است؛ بنابراین لازم است ابتدا بررسی گردد که بزه افترا از چه زمانی محقق شده است. برسی زمان وقوع این بزه نیز نیازمند مداقه در ماده ۶۹۷ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی که در مقام تعریف بزه افترا و بیان مجازات قانونی آن است، می باشد. قسمت اخیر ماده موصوف مقرر داشته است.... و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حد است به یک ماه تا یک سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق یا یکی از آنها حسب مورد محکوم خواهد شد. بنابراین قانونگذار شرط تحقق بزه و اعمال مجازات را ناتوانی مفتری از اثبات صحت اسناد خود دانسته است و در این زمان است که بزه محقق شده است (یعنی ناتوانی مفتری از اثبات صحت اسناد و ادعای خود). لذا در این موارد که پرونده ای در دادگاه مطرح و حکم صادر شده است تاریخ وقوع بزه تاریخی است که رای قطعی بر برایت صادر شده است (که در واقع تاریخ اثبات ناتوانی مفتری از اثبات صحت ادعای خود می باشد) صادر شده است و بنابراین مدت مروز زمان مقرر در ماده ۱۰۶ قانون موصوف از زمانی باید محاسبه گردد که شخص الف از وقوع بزه (یعنی صدور حکم قطعی بر برایت خود) اطلاع یافته است. احد از همکاران محترم قضایی بر این عقیده است که با توجه به اینکه شخص ب در زمان طرح شکایت رفتار مجرمانه ای به شخص الف منتسب نموده است و بزه افترا محقق شده است؛ بنابراین به محض اینکه شخص الف از شکایت اطلاع یافت مدت مرور زمان مقرر در ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی شروع می گردد و لذا در فرض سوال مدت مرور زمان از تاریخ اطلاع از طرح شکواییه کیفری محاسبه می گردد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷