نشست قضایی درباره ضرورت تایید دستور موقت توسط رییس حوزه قضایی

در صورتی که پرونده رییس حوزه قضایی که رییس شعبه اول هم هست قرار امتناع از رسیدگی صادر کند و پرونده جهت رسیدگی در اختیار دادرس قرار گیرد و دادرس بنابر درخواست خواهان قرار دستور موقت صادر کند آیا تایید یا عدم تایید آن (جهت اجرا با توجه به تبصره ۱ ماده ۳۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی) توسط رییس حوزه قضایی از موارد امتناع از رسیدگی است؟

با توجه به تبصره ۱ ماده ۳۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی سال ۱۳۷۹ اجرای دستور موقت مستلزم تایید رییس حوزه قضایی است. در صورتی که رییس حوزه قضایی به عنوان رییس شعبه اول دادگاه عمومی قرار امتناع صادر کرده باشد با توجه به اینکه به هر تقدیر، تایید دستور موقت، موکول به نظر قضایی رییس حوزه قضایی است و مادام که رییس حوزه قضایی آن را تایید نکند قابل اجرا نخواهد بود، رییس حوزه قضایی کماکان از مداخله در پرونده ممنوع است. برای جلوگیری از اطاله کار به لحاظ فوریت امر معاون قضایی رییس حوزه می تواند راجع به دستور موقت صادره اعلام نظر کند. نظر اول: با توجه به اینکه رییس حوزه قضایی در خصوص تایید دستور موقت ماهیتا اظهارنظر قضایی نمی کند، اظهارنظر در خصوص صدور دستور موقت نمی تواند از موارد رد دادرسی باشد. نظر دوم: درخواست دستور موقت دعوا محسوب نمی شود و یک امر غیر ترافعی است. امر غیر ترافعی شامل سه قسمت اداری، حسبی و قضایی است و دستور موقت از امور قضایی است که جنبه ترافعی ندارد و اثری در اصل و ماهیت دعوا ایجاد نمی کند لذا از موارد امتناع از رسیدگی نیست. نظر سوم: با توجه به اینکه تایید دستور موقت، اظهارنظر و رسیدگی ماهوی محسوب نمی شود و دستور موقت قبلا توسط مقام قضایی دیگری با احراز فوریت دادرسی صادر شده و رییس حوزه قضایی فقط در تایید و عدم تایید اختیار دارد، مشمول موارد قرار امتناع از رسیدگی نمی شود. نظر چهارم: با توجه به اینکه تایید یا عدم دستور موقت شکلی است نه ماهیتی و از طرفی امتناع از رسیدگی یک امر استثنایی است و نباید به طور وسیع مورد توجه قرار گیرد، از موارد قرار امتناع از رسیدگی محسوب نمی شود. نظر پنجم: دستور موقت توسط دادرس صادر می شود. رییس حوزه قضایی در خصوص موضوع رسیدگی قضایی نمی کند و عنوان رییس حوزه قضایی یک عنوان تشریفاتی و اداری است لذا اظهارنظر در این خصوص از موارد امتناع از رسیدگی برای رییس حوزه قضایی محسوب نمی شود. نظر ششم: با توجه به اینکه دستور موقت توسط دادرس صادر می شود اظهارنظر در خصوص آن جهت اجرا توسط رییس حوزه قضایی از موارد رد دادرسی نیست. نظر هفتم: با توجه به اینکه دستور موقت که یک اقدام قضایی است توسط دادرس شعبه صادر می شود و از طرفی تاثیری در اصل دعوا هم ندارد و رییس قضایی بیشتر یک عنوان اداری است تا قضایی، اگرچه در خصوص اصل دعوا قبلا قرار امتناع از رسیدگی صادر شده است ولی تایید دستور موقت جهت اجرا از موارد رد دادرسی یا امتناع از رسیدگی محسوب نمی شود. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۶