نشست قضایی درباره فروش منزل و شرط عدم فروش آن تا پایان حیات فروشنده

شخص (الف) به موجب عقد بیع منزل خویش را که شامل یکباب ساختمان می باشد به شخص (ب) که فرزند وی بوده می فروشد و در عقد منعقده شرط می کنند که خریدار حق فروش منزل را تا زمانی که شخص (الف) زنده است، ندارد لیکن شخص (ب) بعد از گذشت سه سال از تاریخ وقوع معامله، مورد معامله را به شخص (ج) می فروشد و شخص (الف) به محض اطلاع دادخواست ابطال معامله را به لحاظ تخلف از شرط مندرج در مبایعه نامه اولی تقدیم دادگاه صالحه می کند. حال بیان نمایید: ۱. آیا چنین شرط مندرج در مبایعه نامه منعقده فی مابین (الف و ب ) صحیح است؟ ۲. آیا دادخواست ابطال معامله به لحاظ تخلف از شرط قابل پذیرش است؟ ۳.آیا نسبت به معامله اول حق فسخ برای (الف) ایجاد می شود؟

نشست قضایی (۴): موضوع هبه بین پدر و پسر صحیح است، لیکن شرط انصراف از ارث که امری موکول به بعد از فوت واهب است، یک شرط غیرنافذی است زیرا در مرحله تقریر شرط متهب مالکیتی در مورد مال موروثه ندارد که شرط اعراض از آن را بنماید، لیکن بعد از فوت واهب چنان چه آن را تنفیذ کرد چنین شرطی انجام یافته و قرارداد را منجزا صحیح می نماید. با توجه به بخشش اموال از سوی پدر به فرزند و قبض و اقباض مال موهوب اگرچه الفاظ بخشش و هبه در آن لحاظ نگردیده و به کار نرفته ولی منظور پدر از دادن مال تملک فرزند بر آن به صورت مجانی بوده و نظر به انجام قبض شرایط و ارکان عقد هبه کاملا تحقق یافته است و منظور از گفتار پدر در خصوص تملیک مال و تحویل آن به فرزند چیزی جز هبه مستفاد نمی شود. در خصوص شرط ضمن عقد چنین اظهارنظر شد: با توجه به این که قوانین مربوط به ارث و چگونگی تقسیم ماترک از جمله قواعد آمره می باشد که تراضی خلاف آن پذیرفته نیست، شرط باطل است ولی مفسد عقد نیست زیرا چنین شرطی نامشروع است مقنن در بند سه ماده ۲۳۲ قانون مدنی متعرض این موضوع شده، در نتیجه شرط موصوف غیر قابل انجام است و فرزند مشروط بعد از فوت از سایر دارایی مورث خویش ارث خواهد برد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۱