پرسش
در پرونده ای حسب شکایت شاکی در حوزه قضایی شهرضا، مشتکی عنه که متصدی حمل بار از مبدا زنجان به مقصد شهرضا بوده است از اجرای حمل بار خودداری نموده و اقدام به تصاحب بار نموده است، شاکی با طرح شکایت در حوزه قضایی شهرضا به لحاظ نرساندن بار توسط مشتکی عنه به شهرضا تقاضای تعقیب نموده است. با توجه به ماده یک قانون مجازات عاملین متخلف در امر حمل و نقل کالا که بیان می دارد: متصدی شرکت ها، موسسات، بنگاه های حمل و نقل و رانندگانی که مسیول حمل کالا به مقصد می باشند چنانچه عمدا آن را به مقصد نرسانند علاوه بر جبران خسارت
وارده به صاحب کالا ( در مثلی مثل و در قیمتی قیمت) به حبس از ۲ تا ۵ سال یا جریمه نقدی معادل ۱۰ تا ۲۰ برابر قیمت کالا محکوم می شوند و در صورت تکرار جرم مذکور به حداکثر مجازات فوق محکوم خواهند شد و رای وحدت رویه ۵۴۷- ۱۳۶۹/۱۲/۰۷، آیا دادسرای عمومی و انقلاب شهرضا صلاحیت رسیدگی به بزه مذکور را دارد؟
نظر و پاسخ
همانگونه که در رای وحدت رویه شماره ۵۴۷- ۶۹/۱۲/۷ آمده دادسرای محل بارگیری کالا مکلف می باشد با وصول شکایت شاکی تحقیقات را شروع نماید چنانچه محل تصاحب مشخص گردید می تواند قرار عدم صلاحیت صادر کند بنابراین نظریه اکثریت مقرون به صواب اعلام می شود.
به طور مطلق از آنجا که به مقصد نرساندن بار از شرایط رکن مادی بزه مورد سوال می باشد و با توجه به اینکه یکی از شرایط رکن مادی جرم که همان سپردن بار به مشتکی عنه در مبدا روی داده است، لذا تا زمانی که محل تصاحب مال مشخص نگردد صرفا دادسرای مبدا صلاحیت رسیدگی به جرم مذکور را خواهد داشت که رای وحدت رویه مورد سوال نیز موید این امر می باشد.
۱- در صورتی که بار از مبدا زنجان ارسال شده است و به مقصد نرسیده است از آنجا که به مقصد نرسیدن بار شرط نتیجه بزه خاص موضوع ماده یک قانون مجازات عاملین متخلف در امر حمل و نقل کالا می باشد لذا محل وقوع بزه در مقصد می باشد و شهرضا صالح به رسیدگی در جرم مورد سوال است. در صورتی که بار تحویل گرفته شده در مبدا هنوز به مقصد ارسال نشده باشد، از آنجا که تصاحب بار در مبدا اتفاق افتاده است، زنجان صلاحیت رسیدگی به جرم راخواهد داشت و دادسرای شهرضا مکلف به صدور قرار عدم صلاحیت است.
۲- با توجه به ماده ۱۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری که اعلام می دارد: هرگاه آثار و ادله وقوع جرمی در حوزه قضایی محل ماموریت بازپرس کشف شود، اما محل وقوع آن معلوم نباشد، بازپرس ضمن انجام تحقیقات، سعی در کشف محل وقوع جرم می کند و اگر محل وقوع جرم تا ختم تحقیقات مشخص نشود، بازپرس در خصوص موضوع، اظهار عقیده می کند. لذا از آنجا که نرساندن بار به مقصد یکی از آثار و ادله جرم می باشد، لذا تا مشخص شدن محل تصاحب بار، دادسرای مقصد صلاحیت رسیدگی به جرم را خواهد داشت.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷